Kahramanmaraş’ın tarihi Bakırcılar Çarşısı, yüzyıllardır süren bakırcılık geleneğini yaşatmak için direnen ustaların çekiç sesleriyle çınlıyor. Dulkadiroğlu ilçesindeki bu tarihi çarşı, şehrin en köklü zanaat merkezlerinden biri olarak kabul ediliyor. Ancak son yıllarda usta sayısındaki azalma ve gençlerin mesleğe ilgisizliği, bu kadim geleneğin geleceğini tehdit ediyor. Buna rağmen atölyelerdeki hummalı çalışma, hem yerli hem yabancı turistlerin ilgisini çekmeye devam ediyor. Çarşıda, ham halde gelen bakır ve alüminyum levhalar, ustaların maharetli ellerinde kazan, tencere, bakraç, güğüm, cezve ve daha onlarca süs eşyasına dönüşüyor.
Geleneksel üretim süreci ve azalan çırak sayısı
Çarşıda üretim, tamamen el emeğine dayanıyor. Malzemeler ham halde atölyelere ulaşıyor ve birleştirme, zıvana açma, dövme gibi pek çok aşamadan geçerek nihai ürün haline geliyor. Bu süreç, fiziksel güç ve büyük bir sabır gerektiriyor. 30 yıldır mesleğin içinde olan usta Mustafa Gümüşkaşık, "Akşama kadar çekiç sallıyoruz. Çalışmadığımız zaman daha çok yoruluyoruz çünkü vücut istiyor" diyerek işin zorluğuna dikkat çekiyor. Ürünler, kırsal kesimden şehir dışındaki müşterilere kadar geniş bir coğrafyaya hitap ediyor. En büyük kazanın 110 santimetreye ulaştığı çarşıda, üretilen ürün sayısının binlerle ifade edildiği belirtiliyor.
Ustaların dilinden mesleğin gelecek kaygısı
Esnafın ortak kaygısı, mesleği devam ettirecek yeni nesil çırak ve ustaların yetişmemesi. Gümüşkaşık, "En büyük sıkıntımız eleman yok. Şu anda bütün meslek dallarında sıkıntı var. Gençler çalışmayı sevmiyor, sadece bu işte değil, tüm işlerde durum aynı" şeklinde konuşuyor. 50 yıllık bir başka usta, İrfan Yorulmaz ise genellikle el emeği güğümler, cezveler ve benzeri ürünler ürettiklerini ifade ediyor. Ustalar, maliyetlerin artmasına rağmen, özellikle Elazığ ve Adıyaman gibi bölgelerden gelen talebi karşılamaya çalışıyor. Alüminyumun kilosunun 350-400 TL bandında olduğu günümüzde, el işçiliğinin değerinin ürünlere yansıması zorlaşıyor.
Turistik cazibe ve kültürel mirasın önemi
Bakırcılar Çarşısı, artık yalnızca bir üretim merkezi değil, aynı zamanda Kahramanmaraş'ın kültürel ve turistik simgelerinden biri haline geldi. Sokaklarında dolaşan turistler, ustaları çalışırken izleme ve bu kadim sürece tanıklık etme fırsatı buluyor. Çekiç sesleri, bir üretimin değil, bin yıllık bir kültürün hayatta kalma mücadelesinin sembolü olarak yankılanıyor. Ustalar, güçlerinin yettiği ve ilginin devam ettiği sürece bu geleneği sürdürmekte kararlı. Ancak sürdürülebilir olması için mesleğin gençler nezdinde cazip hale getirilmesi, desteklenmesi ve bu kültürel mirasın değerinin daha geniş kitlelere anlatılması gerekiyor. Bu çarşı, yalnızca bakır eşyaların değil, aynı zamanda dayanıklılığın, sabrın ve emeğin de şekillendiği bir mekân olma özelliğini koruyor.
