Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ekonomi dünyasının merakla beklediği dış ticaret endeksleri Ocak ayı verilerini kamuoyuyla paylaştı. Yılın ilk ayına dair veriler, Türkiye’nin dış ticaret performansındaki yapısal değişimleri ve sektör bazlı dalgalanmaları gözler önüne seriyor. Açıklanan verilere göre, ihracat birim değer endeksinde yukarı yönlü bir ivme gözlenirken, miktar endeksindeki gerileme dikkat çekici boyutlara ulaştı.
İHRACAT BİRİM DEĞER ENDEKSİNDE YÜZDE 13’LÜK YÜKSELİŞ
Ocak ayına ilişkin verilerin en çarpıcı noktalarından biri ihracat birim değer endeksindeki artış oldu. Geçtiğimiz yılın aynı dönemine oranla yüzde 13 seviyesinde bir artış kaydeden bu endeks, ihraç edilen ürünlerin birim başına sağladığı katma değerin arttığını gösteriyor. Sektörel detaylara bakıldığında ise gıda, içecek ve tütün grubundaki yüzde 15,4’lük artış liderliği göğüsledi.
İmalat sanayinde (gıda, içecek ve tütün hariç) yaşanan yüzde 14’lük yükseliş, sanayi üretiminin küresel pazardaki değerini koruduğuna işaret ediyor. Ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 10,5 oranında bir artış izlenirken, enerji maliyetlerindeki küresel dalgalanmaların etkisiyle yakıt grubunda yüzde 9,8 oranında bir azalış meydana geldi.
İHRACAT MİKTAR ENDEKSİNDE KAN KAYBI SÜRÜYOR
Birim değer endeksindeki artışa rağmen, ihraç edilen malın hacmini temsil eden miktar endeksinde ciddi bir düşüş yaşandı. Ocak ayında ihracat miktar endeksi, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15,1 oranında azaldı. Bu durum, birim fiyatlar yükselse de dış pazara gönderilen ürün miktarının daraldığını kanıtlıyor.
Miktar endeksindeki en sert düşüş yüzde 20,8 ile yakıt grubunda görülürken, imalat sanayi miktar endeksi de yüzde 14,6 oranında geriledi. Gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 12,5, ham maddelerde ise yüzde 8,4 oranında bir azalma kaydedildi. Uzmanlar, küresel talepteki yavaşlamanın bu düşüşte etkili olabileceğini belirtiyor.
İTHALAT VERİLERİNDE KARMAŞIK TABLO: YAKITTA DÜŞÜŞ DİĞERLERİNDE ARTIŞ
İthalat cephesinde de hareketli bir Ocak ayı geride kaldı. İthalat birim değer endeksi, yıllık bazda yüzde 6,3 oranında bir artış gösterdi. İthalatın alt kalemleri incelendiğinde; gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 7,3, ham maddelerde yüzde 2,1 ve imalat sanayinde yüzde 9,3 artış yaşandı. Ancak yakıt ithalatı birim değer endeksi, küresel enerji fiyatlarındaki normalleşme ile yüzde 16,9 oranında gerileyerek ithalat maliyetleri açısından olumlu bir sinyal verdi.
İthalat miktar endeksi ise genel toplamda yüzde 5,8 oranında bir azalış kaydetti. Bu grupta tek artış gösteren kalem yüzde 2,9 ile ham maddeler (yakıt hariç) oldu. Diğer kalemlerde ise düşüş eğilimi hakimdi; yakıtlarda yüzde 3,3, gıda grubunda yüzde 4,5 ve imalat sanayinde yüzde 3,5 oranında gerileme yaşandı. Bu veriler, iç piyasadaki ithal ürün talebinin Ocak ayında bir miktar hız kestiğini gösteriyor.
