Dinlenmeyle geçmeyen, özellikle geceleri uykudan uyandıran kemik ve kas ağrıları, basit bir incinme ya da çocuklarda büyüme ağrısı olarak değerlendirilerek gözden kaçabiliyor. Ancak bu şikâyetler, nadir görülen kas-iskelet sistemi tümörlerinin belirtileri arasında yer alabiliyor. Uzmanlar, ağrının yanı sıra vücudun farklı bölgelerinde ortaya çıkan ve giderek büyüyen şişliklerin de dikkate alınması gerektiğine işaret ediyor.
Acıbadem Bursa Hastanesi Ortopedi Uzmanı Prof. Dr. Reşit Sevimli, kas-iskelet sistemi tümörlerinin her yaş grubunda görülebildiğini belirterek erken tanının önemine dikkat çekti. Sevimli, gelişen cerrahi yöntemlerle hastaların yüzde 90'ından fazlasında kol veya bacağın korunmasına yönelik ameliyatların uygulanabildiğini ifade etti.
Gece ağrıları ve büyüyen şişlikler göz ardı edilmemeli
Kemik, kas, kıkırdak ve bağ dokularından kaynaklanabilen tümörlerin iyi huylu veya kötü huylu olabileceğini belirten Prof. Dr. Sevimli, kötü huylu tümörlerin sarkom olarak adlandırıldığını söyledi. Nadir görülen bu hastalıkların çocukluk döneminden ileri yaşlara kadar farklı yaş gruplarını etkileyebildiğini aktardı.
Sevimli, özellikle dinlenmeyle azalmayan, zaman içinde şiddetlenen ve gece uykudan uyandıran ağrıların önemsenmesi gerektiğini vurguladı. Bu şikâyetlerin zaman zaman spor yaralanması, incinme veya çocuklarda büyüme ağrısı olarak değerlendirilebildiğini belirten Sevimli, ağrının devam etmesi durumunda gerekli kontrollerin yapılmasının önem taşıdığını dile getirdi.
Hastalığın bir diğer belirtisinin ise kol, bacak veya gövdede ortaya çıkan şişlikler olduğunu kaydeden Sevimli, bu kitlelerin ağrılı olabileceği gibi ağrıya da neden olmayabileceğini ifade etti. Bazı vakalarda ise hastalık herhangi bir belirti vermeden ilerleyebiliyor ve hafif bir düşme sonrasında kemikte kırık oluşabiliyor. Tümör nedeniyle zayıflayan kemikte meydana gelen bu tür kırıklar, patolojik kırık olarak tanımlanıyor.
Ameliyatlarda uzuvların korunması hedefleniyor
Kemik tümörlerinin tedavisinde geçmişte kol veya bacağın alınmasının daha sık gündeme geldiğini belirten Prof. Dr. Sevimli, cerrahi teknikler ile radyoloji ve onkoloji alanlarındaki gelişmelerin tedavi seçeneklerini değiştirdiğini söyledi.
Günümüzde hastaların yüzde 90'ından fazlasında uzuv koruyucu cerrahi uygulanabildiğini aktaran Sevimli, tedavideki temel amacın tümörü tamamen çıkarmanın yanı sıra hastanın uzvunu korumak olduğunu belirtti. Ameliyat sonrasında hastaların yürüme, yere basma ve kollarını kullanma gibi günlük işlevlerini sürdürebilmesi de tedavinin önemli hedefleri arasında bulunuyor.
Tümörlü dokunun çıkarılmasının ardından oluşan boşluğun kapatılması için farklı yöntemlerden yararlanılıyor. Bu kapsamda kemik bankalarından temin edilen kemikler, hastanın kendi vücudundan alınan kemik dokuları ve modüler tümör protezleri kullanılabiliyor.
Kişiye özel implantlar tedavide kullanılabiliyor
Üç boyutlu yazıcı teknolojisinin kemik tümörlerinin cerrahi tedavisinde yeni imkânlar sunduğunu belirten Sevimli, özellikle leğen kemiği ve omurga gibi müdahalesi güç bölgelerde hastaya özel implantların üretilebildiğini ifade etti. Hastaların tomografi görüntüleri esas alınarak hazırlanan titanyum implantlar, bu bölgelerdeki tedavilerde kullanılabiliyor.
Cerrahi sırasında yararlanılan navigasyon sistemleri de tümörlü dokunun hassas biçimde çıkarılmasına yardımcı oluyor. Bu teknolojiler, özellikle anatomik açıdan karmaşık bölgelerde ameliyatın planlanmasına katkı sağlıyor.
Yanlış biyopsi tedavi sürecini olumsuz etkileyebilir
Kas-iskelet sistemi tümörlerinde erken tanının yanı sıra biyopsinin doğru planlanması da büyük önem taşıyor. Prof. Dr. Sevimli, tümör şüphesi bulunan hastalarda gelişigüzel cerrahi müdahalelerin veya yanlış planlanan biyopsilerin uzvun kurtarılma ihtimalini olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Bu nedenle şüpheli belirtiler görüldüğünde ortopedik onkoloji alanında uzmanlaşmış merkezlere başvurulması gerektiğini vurgulayan Sevimli, tedavinin ortopedik onkoloji, tıbbi onkoloji ve radyoloji uzmanlarının birlikte değerlendirmesiyle planlanmasının önemine dikkat çekti.
