Türk sinema tarihinin gelişim sürecinde önemli bir yere sahip olan Sivaslı Turgut Demirağ, cesur projeleri ve yenilikçi bakış açısıyla Yeşilçam’a yön veren isimler arasında yer aldı. Anadolu’dan çıkan bir sinema hayalini uluslararası deneyimlerle harmanlayan Demirağ, Türk sinemasında hem teknik hem de anlatı açısından kalıcı izler bıraktı.
1921 yılında Sivas’ta dünyaya gelen Turgut Demirağ, genç yaşlarda başladığı eğitim hayatını ziraat mühendisliği alanında sürdürürken sinemaya olan ilgisi ağır bastı. Bu ilgisini profesyonel bir yola dönüştürmek isteyen Demirağ, Amerika Birleşik Devletleri’ne giderek sinema eğitimi aldı ve Paramount stüdyolarında çalışma fırsatı yakaladı. Burada kamera kullanımı, ışık teknikleri ve hikâye anlatımı konusunda edindiği tecrübeler, ilerleyen yıllarda Türk sinemasına taşıyacağı önemli bir birikim oldu.
SİVASLI YÖNETMENDEN TÜRKİYE’NİN İLK ÖZEL YAPIM ADIMLARI
1945 yılında Türkiye’ye dönen Sivaslı Turgut Demirağ, Türk sineması adına önemli bir girişime imza atarak And Film’i kurdu. Bu girişim, Türkiye’nin ilk özel film şirketlerinden biri olarak dikkat çekti. Ardından çektiği “Bir Dağ Masalı”, Anadolu’da çekilen ve dönemine göre oldukça yüksek bütçeli yapımlar arasında yer aldı. Film gişede beklenen başarıyı yakalayamasa da, Türk sinemasının teknik ve görsel sınırlarını zorlayan öncü bir çalışma olarak hafızalara kazındı.
TÜRK ANİMASYON TARİHİNDE İLK VE KAYIP BİR PROJE
Demirağ’ın sinema serüvenindeki en dikkat çekici projelerden biri de “Evvel Zaman İçinde” oldu. Bu yapım, Türkiye’nin ilk uzun metrajlı ve tamamen renkli animasyon filmi olarak hazırlandı. Ne yazık ki filmin kayıtlarının Amerika’da kaybolması nedeniyle günümüze ulaşamadı. Ancak bu proje, Türk animasyon sinemasının temellerinin atılmasında önemli bir adım olarak kabul ediliyor.
YEŞİLÇAM’A YENİ TÜRLER VE YENİ BİR DİL KAZANDIRDI
Hollywood’da edindiği bilgi ve disiplini Yeşilçam’a uyarlayan Sivaslı Turgut Demirağ, farklı türlerde yapımlar ortaya koydu. “Drakula İstanbul’da” ile korku sinemasına, “Cumbadan Rumbaya” ile mizaha, “Aşk ve Kin” ile büyük prodüksiyon anlayışına yöneldi. 1965 yılında Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Film Ödülü’nü kazanması, sinemadaki başarısının önemli göstergelerinden biri oldu.
Demirağ, yalnızca yönetmen ve yapımcı kimliğiyle değil, sinema salonu işletmeciliğiyle de sektöre katkı sundu. Beyoğlu’nda kurduğu And Sineması ve ardından açılan Şan Sineması, seyirciyle sinema arasındaki bağı güçlendiren önemli mekânlar arasında yer aldı.
Toplamda 19 film yöneten, 64 filmin yapımcılığını üstlenen Sivaslı Demirağ, Yeşilçam’ın perde arkasındaki en önemli yapı taşlarından biri olarak kabul ediliyor.
SİVASLI SİNEMA ÖNCÜSÜNÜN KALICI MİRASI
Turgut Demirağ, 14 Ocak 1987’de 66 yaşında hayatını kaybetti. Yarım kalan projelerine rağmen Türk sinemasına kazandırdığı vizyon, cesaret ve yenilikçi anlayış bugün hâlâ etkisini sürdürüyor. Sivas’tan çıkan bu büyük sinema tutkusu, Yeşilçam tarihindeki yerini korumaya devam ediyor.
