Türkiye’de emeklilik sisteminde köklü bir zihniyet değişikliğine gidiliyor. Yeni hazırlanan modelle birlikte, farklı kurumlar tarafından yapılan dağınık yardımlar tek bir merkezde toplanacak. Belediyelerden vakıflara kadar verilen tüm destekler artık tek bir sosyal yardım haritası üzerinden izlenecek. Haberler.com haber sitesinde yer alan habere göre, SGK ve Aile Bakanlığı verilerinin birbirine entegre edilmesiyle birlikte, sistem otomatik olarak kimin yaşam sınırının altında olduğunu tespit edecek. Bu sayede, kömür ya da gıda kolisi yardımı yerine, emeklilere ihtiyaçlarını kendilerinin belirleyebileceği nakit yüklü kartlar verilmesi planlanıyor.
Sadece Maaşa Değil, Hane Gelirine Bakılacak
Yeni dönemin en dikkat çeken kriteri "hane geliri" olacak. Artık emeklinin sadece cebine giren maaşa bakılmayacak; yaşam standardı da denkleme dahil edilecek. Örneğin, aynı emekli maaşını almasına rağmen üç evi olan bir emekliyle, kirada yaşayan ve tek geçim kaynağı maaşı olan emekli aynı kapsamda değerlendirilmeyecek. Büyükşehirlerde yaşayan emekliler için yaşam maliyeti farkı hesaplanarak, kira desteği ve fatura yardımı gibi ek ödemeler gündeme gelecek. Bu modelle, sosyal konut projeleri de düşük gelirli emekli grupları için öncelik haline getirilecek.
Milyonlarca Kişi İçin "Sıfır Zam" Riski
Yeni sistemin madalyonun öteki yüzünde ise "kök maaş" tartışmaları yer alıyor. Temmuz 2026’dan itibaren sistemin odağı, "kök maaş ne kadar?" sorusundan "hane geliri sınırın altında mı?" sorusuna kayacak. Şu an 20 bin TL taban maaş alan ancak asıl kök aylığı 11 bin TL ile 13 bin TL arasında olan emekliler, enflasyon farkı gerçek maaşlarını 20 bin TL'nin üzerine taşıyana kadar yerinde sayabilir. Yani enflasyon farkı bu baremi aşana kadar ek zam almadan aynı maaşla devam etme riski bulunuyor. Ancak hanede başka gelir yoksa veya kira ödeniyorsa, bu kesim ek desteklerle korunmaya çalışılacak.
Ali Ve Veli Örneği: Kim Ne Kadar Alacak?
Sistemin nasıl işleyeceğini en iyi Ali ve Veli senaryoları özetliyor. Kendi evinde oturan ve eşi de emekli maaşı alan "Emekli Veli", hane geliri yüksek kabul edileceği için sadece mevcut taban maaşı olan 20 bin TL’yi almaya devam edecek. Diğer yanda, aynı kök maaşa sahip olan ancak kirada yaşayan ve evde başka geliri bulunmayan "Emekli Ali", gelir eşiğinin altında kaldığı için kira ve yakıt gibi ek kalemlerle geliri 28 bin TL seviyesine kadar tamamlanabilecek. Hükümetin temel kriteri artık bireysel emekli maaşı değil, hanedeki kişi başına düşen toplam refah seviyesi olacak.
