Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, tarımda dışa bağımlılığı azaltacak önemli bir çalışmayı tamamlamak üzere. Beslenme ve kanatlı sanayi için stratejik öneme sahip soyada, Sivas iklimine uygun 5 yerli tohum çeşidi geliştirildi. Yaklaşık 6 yıl süren titiz AR-GE çalışmasının ardından elde edilen tohumlar, tescil için Tarım ve Orman Bakanlığına sunulmaya hazırlanıyor.
6 Yıllık Çalışmanın Ardındaki Temel Amaç
Tarım Bilimleri ve Teknoloji Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tolga Karaköy başkanlığında yürütülen çalışmanın çıkış noktası, Sivas’ta sulanabilir alanlarda yetiştirilebilecek alternatif bir ürün ihtiyacı oldu. Patates, şeker pancarı ve silajlık mısır gibi ürünlerin toprağı yoğun şekilde yorduğunu belirten Karaköy, baklagil grubundan olan soyanın toprağı organik madde açısından zenginleştirdiğine dikkat çekti. Bu yönüyle soyanın hem çevresel hem de ekonomik açıdan önemli bir alternatif olduğu vurgulandı.
Binlerce Melez Arasından Seçilen 5 Aday
Çalışmalar kapsamında Türkiye’nin farklı bölgelerinden erkenci soya çeşitleri belirlendi ve bu bitkiler ana-baba olarak kullanılarak melezlemeler yapıldı. Yaklaşık 3 bin melez bitki arasından yapılan uzun soluklu seleksiyon sürecinin ardından, Sivas koşullarına en iyi uyum sağlayan 5 çeşit aday belirlendi. Bu tohumların dekara 300-350 kilogram verim sağladığı, yağ ve protein oranlarının ise sanayi için yeterli seviyede olduğu ifade edildi.
İthalata Karşı Yerli Bir Alternatif
Türkiye’nin soya ihtiyacının yüzde 90-95’inin ithalatla karşılandığını hatırlatan Karaköy, geliştirilen yerli tohumların bu tabloyu değiştirebileceğini söyledi. Yem sanayinden insan gıdasına kadar geniş bir kullanım alanına sahip olan soya için yerli üretimin artmasının, hem çiftçiye hem de ülke ekonomisine ciddi katkı sağlayacağı belirtildi.
Tescil Süreciyle Yeni Bir Dönem Başlıyor
Geliştirilen 5 yerli soya tohumu çeşidi, 2026 yılı itibarıyla Tarım ve Orman Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğüne gönderilecek. Tescil sürecinin tamamlanmasının ardından tohumların çiftçilerin kullanımına sunulması hedefleniyor. Sivas’ta soya üretiminin yaygınlaşmasıyla birlikte bölge tarımında yeni ve sürdürülebilir bir dönemin başlaması bekleniyor.
