Değeri Gramla Ölçülen Bir Sabır: Neziha Çam

Sivas’ta Neziha Çam, değeri gramla ölçülen ama karşılığı sabır, emek ve zaman olan bir ürünü yetiştiriyor.

Bu emeğin nasıl başladığını, safranın hikayesini ve bu yolculuğun kendisinde neleri değiştirdiğini Neziha Çam’a sorduk.

Bu toprağa ilk safran soğanını ektiğiniz günü hatırlıyor musunuz? O gün aslında neyi denemek istiyordunuz?
Safranı ilk toprağa ekerken aslında yalnızca bir bitki ekmedim. Acılarımı, umutlarımı ve hayallerimi de toprağa bıraktım.

Bir gram safran elde etmek için ortalama kaç çiçek gerekiyor, hasat ve ayıklama süreci ne kadar sürüyor? 
Bir gram safran elde edebilmek için ortalama 150 ila 180 çiçek gerekiyor. Hasat süreci yaklaşık bir ay sürüyor. Çiçekler tek tek toplanıyor, içinden safran telleri ayrılıyor ve kurutuluyor. Tamamı el emeğiyle yapılıyor.

Safranın en çok bilinen faydaları sizce hangileri? Siz müşterilerden en çok ne için talep alıyorsunuz?
Safranın özellikle ruh sağlığı üzerinde olumlu etkileri olduğu biliniyor. Depresyon ve kaygı bozukluğu yaşayan kişilerden çok talep alıyorum. Ayrıca kanser hastaları da destekleyici olarak tercih ediyor.
Safranın insan ruhuna iyi geldiği söylenir. Sizce bu iş size neyi iyileştirdi?
Bana en çok özgüven kazandırdı. Hayallerimin gerçeğe dönüşebildiğini görmek, kendime olan inancımı güçlendirdi. Kendi emeğimle bir değer ortaya koyduğumu hissettim.
Düzenli safran kullananlardan size geri dönen en çarpıcı hikaye neydi?
Kullanan birçok kişi kendini daha sakin, daha mutlu ve daha sağlıklı hissettiğini söylüyor. Bu geri dönüşler beni en çok motive eden şeylerden biri.
Safranı tüketirken ‘doğru kullanım’ nasıl olmalı? (demleme, yemek, süt/tatlı vb.) Günlük ne kadar öneriyorsunuz; kimler dikkatli olmalı?

Safranın en etkili kullanım şekli çay olarak tüketilmesi ve onunla olan bağlarının sevgi bağıyla kenetlenerek kullanılması olmalı. Çünkü safranın enerjisi sevgi, mutluluk ve şifa olmasıdır. Safran düzenli olarak ayda bir gram tüketildiği taktirde çok daha sağlıklı ve farkındalıklı bir hayat sürmelerini sağlar. Odaklanma potansiyellerinin yükselmesine sebep olur. Safranı sadece böbrek hastaları, hamileler ve iki yaşından küçük çocukların kullanmaları riskli bir durum teşkil edebilir.  

Sahte/karışım ürün çok konuşuluyor. Gerçek safranı ayırt etmek için okura 2-3 pratik ipucu verir misiniz?
Safran ülkemizde ve dünyada az miktarda üretildiği için sahte ve hileli ürün potansiyeli çok yüksek bir ürün. Bazı kişiler haspir çiçeği ya da mısır püskülünü boyayarak safran diye satıyor. Gerçek safran suya atıldığında hemen rengini bırakmaz; en az yarım saat demlenmesi gerekir. Çayın rengi berrak limon sarısı olur. Kırmızımsı ya da bulanık renk sahte olduğunu gösterir.

Fiyat konusunda da bilgiler verir misiniz?

Gerçek safranın bir gramı ortalama bir aylık tüketim miktarıdır. Şu an bir gram safranı 600 liradan satıyorum.
Bir gramı 600 lira denince insanlar ne düşünüyor; peki sizce o fiyatın içinde en çok ne var?
İnsanlar pahalı bulabiliyor ama aslında sağlık için düşünüldüğünde ilaçlara kıyasla çok daha ulaşılabilir. O fiyatın içinde en çok emek, zaman ve sabır var.
Safranı hiç tatmamış birine ‘neden alsın’ diye tek cümleyle ne söylersiniz?
Eğer bedenlerine ve ruhlarına gerçek bir iyilik yapmak istiyorlarsa, safranla tanışmalarını öneririm.
Safran pahalı bir baharat olabilir ama Neziha Çam’ın hikayesi, bu topraklarda sabrın hala karşılık bulabildiğini gösteriyor.