Suşehri, idari anlamda Sivas'ın en köklü ilçelerinden biri olma özelliğini taşıyor. Şehrin resmi olarak ilçe statüsüne kavuştuğu tarih 1865 olarak kayıtlara geçmiştir. Ancak Suşehri’nin hikayesi bu tarihin çok daha gerisinde; insanlık tarihinin en eski dönemlerinden biri olan Bakır Çağı’na kadar uzanmaktadır. İlçenin dört bir yanına dağılan Roma ve Selçuklu dönemine ait tören yerleri, bu toprakların her zaman merkezi bir yerleşim yeri olduğunun en somut kanıtı olarak günümüze ulaşmıştır.
İsimlerin Savaşı: Bulahi, Endiryas ve Suşehri
Sivas İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü resmi sitesindeki bilgilere göre, ilçenin yerleşim yeri tarihi boyunca sabit kalmamıştır. Eski yerleşim merkezi, bugünkü merkezin doğusundaki Çayırbaşı mevkisinde "Bulahi" adıyla kurulmuştu. Ancak büyük depremler sonucunda bu merkez yerle bir olunca, şehir "Endiryas" adıyla bugünkü konumuna taşınmıştır. Takvimler 1906 yılını gösterdiğinde ise topraklarından fışkıran suların bolluğu ve bereketi nedeniyle kentin adı nihai olarak "Suşehri" olarak tescillenmiştir.
İmparatorlukların Kaderinin Belirlendiği Topraklar
Suşehri ovası, sadece bir tarım alanı değil, koca bir devletin yıkılışının da şahididir. 1243 yılında Anadolu Selçuklu Devleti’nin Moğollar karşısında ağır bir darbe aldığı Kösedağ Savaşı, Suşehri sınırları içerisindeki Kösedağ ve çevresinde gerçekleşmiştir. Stratejik önemi yüzyıllar boyunca bitmeyen ilçede, 1917 yılında Rus işgali sırasında 3. Ordu Karargahı’nın Suşehri’ne taşınması, kentin askeri savunma hattındaki kritik rolünü bir kez daha perçinlemiştir.
Milli Mücadele'nin Sönmeyen Ateşi
19 Mayıs 1919’da bağımsızlık meşalesini yakan Mustafa Kemal Atatürk, Erzurum Kongresi yolculuğunda Suşehri’ni önemli bir durak olarak seçmiştir. İlçede konakladığı süre boyunca Milli Mücadele faaliyetlerini organize etmesi için Mehmet Ali Efendi’yi görevlendirmiştir. Aynı günlerde kurulan Suşehri Müdafa-i Hukuk Cemiyeti, Çeçenzade İsmail Hakkı Bey’i delege olarak Erzurum’a göndererek Suşehri’nin tam bağımsızlık yolundaki kararlı duruşunu tüm dünyaya ilan etmiştir.
