Yükseköğretim Kanunu’nda yapılan geniş kapsamlı değişiklikler Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme; üniversitelerle ilişiği kesilen öğrencilere af getirirken akademik usulsüzlüklere ağır yaptırımlar ve vakıf üniversitelerine yönelik kademeli denetim mekanizmaları sunuyor.
Öğrenci Affı Başvuruları Başladı (4 Ay Süre)
Kendi isteğiyle kaydını sildirenler de dâhil olmak üzere, herhangi bir nedenle üniversiteyle ilişiği kesilen ya da bir programa yerleştiği hâlde kayıt yaptırmayan adaylar aftan yararlanabilecek. Hak sahibi öğrencilerin, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilgili üniversitelere başvurması hâlinde 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine devam etmelerine olanak tanınacak.
Kapsam Dışı Bırakılan Durumlar:
Terör, kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu madde imal/ticareti gibi suçlardan mahkûm olanlar,
Sahte belge sunarak kayıt yaptırdığı tespit edilenler,
Milli Savunma Üniversitesi, Polis Akademisi ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi’ne bağlı kurumlardan ilişiği kesilenler düzenlemeden yararlanamayacak.
Parayla Tez Yazdıran ve Yazana Ağır Yaptırımlar
Akademik dürüstlüğü korumak amacıyla yürürlüğe giren yeni maddelere göre:
Başkasına tez, makale, kitap veya proje yaptırarak unvan veya derece elde edenlerin unvanları iptal edilecek ve bu kişiler akademisyenlikten ihraç edilebilecek.
Başkası adına akademik çalışma hazırlayan veya buna aracılık eden kişilere 5.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezası uygulanacak. Bu eylemin meslek hâline getirilmesi durumunda ceza 10.000 ile 20.000 gün arasında değişecek.
İzinsiz Yükseköğretim Faaliyetlerine Hapis Cezası
Türkiye'de mevzuata aykırı şekilde veya yurt dışındaki bir kurum adına izinsiz ön lisans, lisans veya lisansüstü program açan ve yürüten kişilere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası verilecek. Bu tür izinsiz kurum ve programların reklamını ya da tanıtımını yapanlar ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalacak.
Vakıf Üniversiteleri ve İsim Değişikliği
Vakıf yükseköğretim kurumları için kademeli yaptırım sistemi hayata geçirildi. İhlallere göre uyarı, öğrenci kontenjanını azaltma, yeni program açılmasını engelleme ve faaliyet iznini geçici veya sürekli olarak kaldırma cezaları uygulanabilecek. Faaliyet izni durdurulan vakıf üniversitelerinin yönetimi, YÖK tarafından belirlenecek bir devlet üniversitesine ya da garantör üniversiteye devredilecek.
Ayrıca kanun kapsamında Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin adı "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" olarak değiştirilirken, bünyesindeki bazı birimler Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’ne bağlandı.
