Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), son toplantısında “abartılı şiddet, çocuk ve gençlere zarar veren içerikler” ile “insan onuruna aykırı yayınlar” gerekçesiyle üç farklı televizyon kanalına idari para cezası ve program durdurma yaptırımı uyguladı. Kurulun kararları, özellikle şiddet içerikli filmlerin normaleştirilmesi ve yaşlı bireylerin televizyon programlarında küçük düşürülmesi üzerine yoğunlaştı.
TLC’DEKİ ‘GEBER!’ FİLMİNE SANSÜR VE PARA CEZASI
RTÜK, TLC adlı medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından 13 Nisan’da yayınlanan ‘GEBER!’ isimli yabancı filmi mercek altına aldı. Yapılan incelemelerde, filmin geneline hakim olan şiddet unsurlarının, suçluların güç mücadelesinde başvurdukları başlıca çözüm yöntemi olarak gösterildiği tespit edildi.
Üst Kurul, filmde yer verilen şiddet sahnelerinin izleyici nazarında şiddeti normalleştirdiğine ve özellikle genç izleyiciler üzerinde olumsuz etki yaratabileceğine karar verdi. Bu gerekçeyle TLC’ye, 6112 sayılı Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendinde yer alan “şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz” hükmünü ihlal ettiği gerekçesiyle hem idari para cezası hem de program durdurma yaptırımı uygulandı.
“Zuhal TOPAL’LA YEMEKTEYİZ” PROGRAMINA YAŞLI AYRIMCILIĞI CEZASI
RTÜK’ün bir diğer dikkat çekici kararı ise TV8 ekranlarında yayınlanan “Zuhal Topal’la Yemekteyiz” programıyla ilgili oldu. Kurul, 7 Nisan’da yayınlanan bölümü hem resen incelemeye aldı hem de İletişim Merkezi’ne iletilen çok sayıda vatandaş şikayetini değerlendirdi.
Programa yarışmacı olarak katılan 70 yaşındaki emekli devlet memuru şahsa yönelik diğer yarışmacıların kullandığı “Kokoşum”, “Görmüyor”, “Titreme, dökeceksin”, “İlaçlarını içtin mi?”, “Senin burada ne işin var?”, “Yürüyemiyorsun”, “Sekiz bakıyorsun” ve “Yaşınızın kadını değilsiniz” gibi söylemler insan onuruna saldırı olarak nitelendirildi.
Kurul kararında özellikle şu noktalar vurgulandı: Kadın yarışmacının “Yemek dışında yorum yapmayın”, “Yaşımla ilgili konuşmayın” demesine rağmen diyalogların devam ettiği ve sunucu Zuhal Topal’ın bu durumu sonlandırmadığı tespit edildi. Ayrıca programın canlı yayınlanmadığı, montajlandıktan sonra ekranlara getirildiği halde yaşlılara yönelik aşağılayıcı ifadelerin korunduğu belirtildi. Bu gerekçelerle TV8’e, Kanun’un 8. maddesinin (ç) bendine aykırılıktan idari para cezası kesildi.
KANAL 26’DAKİ FUTBOL PROGRAMINA AŞAĞILAYICI DİL CEZASI
RTÜK, Kanal 26 televizyonunda 13 Nisan’da yayınlanan “Açık Futbol” programını da cezalandırdı. Yapılan değerlendirmede, programda sarf edilen ifadelerin eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, insan onuruna aykırı ve aşağılayıcı olduğu sonucuna varıldı.
Kurul, bahsi geçen kanala da 6112 Sayılı Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan “İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz. Kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez” hükmünü ihlal etmekten idari para cezası uygulandı.
RTÜK’ün bu kararları, televizyon yayıncılığında şiddet içeriği, yaşlı ayrımcılığı ve insan onuruna saygı konularında sınırların yeniden çizildiğini gösteriyor. Uzmanlar, özellikle şiddet içerikli filmlerin ve nefret söylemi barındıran programların toplum üzerindeki etkilerine dikkat çekerken, RTÜK’ün denetimlerinin artarak devam edeceğini belirtiyor.
