Soğuk havaların etkisini artırmasıyla birlikte donma vakaları yeniden gündeme geldi. Sivas Medicana Hastanesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Bölümü’nde görev yapan Doç. Dr. Neşe Kurt Özkaya, özellikle el, ayak ve kulak gibi uç bölgelerde meydana gelen donmaların geç fark edilmesi halinde kalıcı hasarlara ve uzuv kayıplarına neden olabileceğini söyledi. Uzmanlar, kış aylarında basit gibi görülen uyuşma ve renk değişikliklerinin hayati sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
SOĞUK HAVALARDA DONMA VAKALARI NEDEN ARTIYOR
Havaların ani şekilde soğuması, açık havada uzun süre çalışanlar başta olmak üzere birçok kişi için risk oluşturuyor. Özellikle yaşlılar, çocuklar, diyabet ve kalp hastalığı bulunan bireyler donma vakaları açısından yüksek risk grubunda yer alıyor. Uzun süre soğuğa maruz kalındığında ilk belirtiler genellikle el ve ayak parmaklarında uyuşma, karıncalanma ve renk değişikliği şeklinde ortaya çıkıyor. Cilt zamanla soluk beyaz bir görünüme bürünüyor, müdahale edilmezse morarma ve doku kayıpları yaşanabiliyor.
Islak eldivenler, sıkı ayakkabılar ve uzun süre hareketsiz kalmak donma sürecini hızlandıran faktörler arasında bulunuyor. Uzmanlar, bu tür durumların hafife alınmaması gerektiğini vurguluyor.
DONMA BELİRTİLERİ VE YANLIŞ MÜDAHALELER
Doç. Dr. Neşe Kurt Özkaya, donma şüphesi olan durumlarda yapılan yanlış müdahalelerin hasarı artırabileceğini belirterek, el ve ayakların ani şekilde sıcak suya sokulmaması gerektiğini ifade etti. Soğuktan zarar görmüş dokuların hızlı ısıya maruz kalmasının doku kaybını derinleştirebileceğini söyleyen Özkaya, ısıtma işleminin yavaş ve kontrollü yapılmasının önemine dikkat çekti.
Uyuşma hissi oluştuğunda “nasıl olsa geçer” düşüncesiyle beklemenin ciddi sonuçlara yol açabileceğini belirten uzmanlar, kişinin vakit kaybetmeden sıcak bir ortama geçmesi ve mutlaka sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini vurguluyor.
GEÇ KALINIRSA CERRAHİ VE AMPÜTASYON GÜNDEME GELİYOR
İlerleyen donma vakaları, yalnızca yüzeysel cilt hasarıyla sınırlı kalmayabiliyor. Doç. Dr. Özkaya, geç başvurulan vakalarda cerrahi müdahalenin kaçınılmaz olabildiğini belirterek, bazı hastalarda ampütasyon işlemlerinin dahi gündeme gelebildiğini söyledi. Donmanın seviyesine bağlı olarak el ve ayak parmakları ile kulak gibi bölgelerin kesilmek zorunda kalınabildiğini ifade eden Özkaya, bu hastaların yanık hastalarına benzer şekilde yatırılarak tedavi edildiğini aktardı.
Uzmanlar, erken fark edilen donmaların tamamen tedavi edilebildiğini, ancak geç kalınan durumlarda kalıcı hasar riskinin ciddi şekilde arttığını vurguluyor. Bu nedenle kış aylarında uygun kıyafet seçimi, kuru kalmak ve soğuğa karşı önlem almak, donma vakalarından korunmanın en etkili yolu olarak öne çıkıyor.
