Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlhan Çetin, doğaseverleri ve hayvancılıkla uğraşan vatandaşları yakından ilgilendiren önemli açıklamalarda bulundu. Sonbahar ve kış aylarında etkili olan yoğun yağışların bitki örtüsünü canlandırdığını belirten Çetin, bu durumun kene popülasyonu üzerinde doğrudan artırıcı bir etki yapacağını vurguladı. Özellikle Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığının endemik olduğu bölgelerde yaşayanlar için riskin bu yıl daha yüksek olabileceği tahmin ediliyor.
NİSAN VE MAYIS AYLARI KENE MÜCADELESİNDE KRİTİK EŞİK
Kene ile mücadelenin profesyonel bir takvime yayılması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. İlhan Çetin, özellikle yumurtadan çıkma dönemine dikkat çekti. Kenelerin biyolojik döngüsüne uygun hareket edilmesinin önemini belirten Çetin, şu ifadeleri kullandı:
"Bu yıl özellikle sonbahar ve kış mevsimlerinden sonra bahar aylarında KKKA hastalığının görüldüğü, endemik olduğu bölgemizde bulunuyoruz. İç Anadolu'nun Orta ve Karadeniz Bölgesi'nin güney kısmı hem kar olarak hem de yağmur olarak çok ciddi bir yağış aldı. Tabi ki yağışlar özellikle tabiattaki bitki örtüsünün daha fazla olmasından dolayı da ortam kene popülasyonunun artmasında önemli bir rol oynadığını biliyoruz. Bundan dolayı da bu yıl biz bölgemizde kene popülasyonunun daha fazla olacağına tahmin ediyoruz. Bundan dolayı da tedbirlerin özellikle erkenden alınması noktasında da daha aktif çalışılmasını öngörüyoruz. Özellikle risk bölgeleri olan, hayvancılıkla uğraşan ve kırsal kesimlerde ilaçlamanın kenelerin yumurtadan çıktığı dönem olan Nisan ayının ortasından Mayıs ayının ortasına kadar olan tarihlerde kene mücadelesinin yapılması önemli ve değerlidir. Bu dönemde yapacağımız mücadele bizim hem bahar aylarını hem de yaz aylarını daha rahat geçirebileceğimizi düşünüyoruz. Bundan dolayı da gerekli müdürlüklerin bu konuda almış oldukları tedbirlere dikkat etmek ve bunları da uygulamak lazım."
HAYVAN ÜZERİNDEKİ KENEYE ELLE MÜDAHALE ETMEYİN
Özellikle hayvancılıkla uğraşan vatandaşların çok daha dikkatli olması gerektiğini hatırlatan Çetin, kene tespit edilen hayvanlara yanlış müdahale edilmesinin sonuçlarının ağır olabileceğini söyledi. Hayvan sahiplerine düzenli kontrol çağrısı yapan Çetin, süreci şu sözlerle özetledi:
"Hayvancılık yapan kişilerin mutlaka bu dönemlerde hayvanları üzerindeki kene muayenesini yapması lazım. Eğer hayvanı kene taramışsa, bunların bir an önce ve hızlı bir şekilde ve ilaçlarla müdahale edilmesi lazım. Yani elle kırmak veyahut da başka bir yöntemle çıkartmak yerine ilaçlarla bertaraf edilmesi gerekiyor. Yıl boyunca kene kaynaklı KKKA hastalığının daha az görülmesi konusunda da biz bu hususların önemli olduğunu düşünüyoruz. Özellikle hayvancılık yapan, hayvanları besleyen, temizleyen, sağan insanların bu noktada daha da dikkatli olmasında fayda var diyoruz. Bu dönemlerde de özellikle dışarıda yapılacak etkinliklerde bu piknik, tabiat gezisi ve özellikle vahşi hayatla yan yana olan alanlarda yapılacak etkinliklerde mutlaka ortamda bir kene yoğunluğunun olup olmadığının değerlendirilmesi ve ona göre hareket edilmesi gerekir. Bunun için de o bölgeye açık renkli bir bez serip üzerinde hafif hafi zıplamak suretiyle bir titreşim oluşturup, kenelerin o bölgeye doğru gelip gelmediğini hatta o bezin üzerine tarayıp taramadığını kontrol edebiliriz. Ondan sonra da o bölgede bir etkinlik yapıp yapmamaya karar vermekte fayda var."
KENE ISIRILMASI DURUMUNDA İLK 5 GÜN HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR
Vatandaşların doğaya çıkarken alabileceği bireysel önlemlere de değinen Prof. Dr. İlhan Çetin, kıyafet seçiminin ve vücut kontrolünün hayati olduğunu belirtti. Kenenin vücuda giriş yolları ve ısırılma sonrası yapılması gerekenler hakkında şu bilgileri verdi:
"Kenelerin vücuda asıl ve yüzde 70 yetmiş oranında giriş noktası pantolon paçalarından gelmektedir. Eğer bu tür bir tabiatta etkinlik yapılacaksa mutlaka pantolon paçalarını, çorapların içerisine konması ve mutlaka açık renk giysiler giyilmesi gerekir. Eğer bir kene yapışmışsa onu biz kendimiz değil, özellikle profesyonel olarak bu konuda yetiştirilmiş olan sağlık personelinin, acillerin bulunduğu yerde çıkarılmasının da biz çok önemli ve değerli buluyoruz. Herhangi bir şekilde kene ısırdıktan sonraki ilk 5 gün önemlidir. İlk 5 günde mutlaka eğer herhangi bir şekilde kene ısırmış ve düşmüş olabilir. Mutlaka bir sağlık kuruluşuna gidip, kan tahlili verip herhangi bir şekilde kenenin ısırmasından kaynaklanan hastalık bulaştırıp bulaştırılmadığının da kontrol edilmesi gerekir. Tedavisinin yapılmasında fayda var."
