Sivas'ta 41 yıldır bakkal işleten Şakir Özel yakın zamana kadar insanların besin olarak tüketildiğini dahi bilmediği keten tohumu olarak bilinen, halk arasında Zeyrek adı verilen besin deposunun üretimini ve satışını yapan sayılı esnaflardan birisi.
Günümüzde Rusya'da Özerk bir cumhuriyet olan Dağıstan'dan Anadolu topraklarına sürgün edilen Kuzey Kafkas halklarından olduklarını ve bu yemek kültürünü Dağıstan'dan Anadolu topraklarına da getirdiklerini ifade eden Özel, "Anadolu'da birçok insan keten tohumunu biliyor fakat yemek kültürü olarak bilen insanların sayısı daha az." şeklinde konuştu.
Keten bitkisinin Eylül, Ekim aylarında hasadı yapıldığını söyleyen Özel, "Keten tohumunun kavrulmasıyla elde edilen Zeyrek, görüntü itibariyle katranı andırıyor, yemek olarak kullanan insanlarımız; tuzsuz yağ, zeytin yağı, bal, pekmez gibi ürünlerle karıştırarak tüketiyorlar. Yağlı bir besin olmasından kaynaklı bu yemeği bilen insanlar tarafından kahvaltılarda veya Ramazan Ayında sahur sofralarında sık sık kullanılıyor." dedi.
Zeyrek tüketiminin kullanımının gün geçtikçe arttığını söyleyen Şakir Özel, "Anadolu'da keten tohumundan daha çok Bezir Yağı üretiliyor. Keten tohumundan üretilen, omega değeri oldukça yüksek olan, Sivas Halk Ağzında Zeyrek olarak adlandırılan bu yemeği bilen insanlar kendi kültürlerinde; Hürbeç, Urba gibi isimler de kullanıyor." ifadelerine de yer verdi.
Keten bitkisinin görünüş itibariyle mercimek, fiğ bitkilerine, tohumunun ise susama benzediğini aktaran Özel, "Bizler Dağıstan'dan bu topraklara gelmişiz, bu bitkinin tohumundan elde edilen yemek de kültürel etkileşimle, köylerimizin çevresindeki insanların keten tohumundan elde edilen bu yemeği tatmasıyla, benimsemesiyle kullanımı ve tüketimi yaygınlaştı." dedi.
Sivas'ta kimi insanın yağsız şekildeki tohumunu yoğurt gibi ürünlerle karıştırarak tükettiğini söyleyen Özel, keten bitkisinin yetiştirilmesinin ve tohumunun kavrularak yiyecek haline getirilmesinin oldukça zahmetli olduğunu da sözlerine ekledi.
