Havaların ısınmasıyla birlikte kene vakalarında görülen artış, uzmanlar tarafından doğal ekolojik süreçlerle açıklanıyor. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Ömer Faruk Şahin, son dönemde sosyal medyada yayılan “keneler uçakla atıldı” veya “gemiyle getirildi” gibi iddiaların bilimsel bir temeli olmadığını vurguladı.
KENE VAKALARINDAKİ ARTIŞIN BİLİMSEL GERÇEKLERİ
Dr. Öğr. Üyesi Şahin, Türkiye’de 2002 yılından itibaren özellikle Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) vakalarının görülmeye başlandığını, o günden bugüne dönemsel olarak vaka artışları ve ölümler yaşandığını belirtti. Şahin, kene artışının biyolojik bir müdahale sonucu ortaya çıktığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını ve bu durumun tamamen doğal bir süreç olduğunu ifade etti.
VİRÜSÜN HASTALIK YAPICI ÖZELLİĞİ DEĞİŞEBİLİYOR
Şahin, virüsün zaman içinde virülentinin (hastalık yapıcı özelliğinin) değişiklik gösterebildiğine dikkat çekerek şu açıklamalarda bulundu:
“Geçmişte öldürmüyordu, artık öldürmeye başladı. ‘Uçakla atıldı’, ‘gemiyle getirildi’, farklı yöntemlerle ülkemize ulaştırıldı’ şeklindeki algıların önüne geçmeliyiz. Bu tür gerçek dışı söylemler yerine, geçmişte de var olan bir canlının taşıdığı hastalığın yapısal olarak değişiklik gösterebildiğini ifade etmek daha doğru olacaktır.”
KENE EKOSİSTEMİN DOĞAL BİR PARÇASIDIR
Dr. Şahin, kenelerin ekosistemin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak şöyle devam etti:
“Keneler geçmişte vardı, bugün de var ve gelecekte de var olacaktır. Bu canlı, ekosistemin bir parçasıdır. Vaka artışlarının toplumda infial etkisi ve panik oluşturacak bir duruma dönüşmemesi gerekir.”
KÜRESEL ISINMA KENELERİN AKTİVİTE SÜRESİNİ UZATIYOR
Havaların ısınmasıyla birlikte bu canlıların aktive olmaya başladığını belirten Şahin, küresel ısınmanın etkisiyle kenelerdeki aktivite süresinin uzayabildiğini söyledi. Özellikle toprağın 10-14 derece civarında ısınmasıyla kenelerin yüksek oranda hareketlilik kazandığını ifade etti.
KENELERE KARŞI ETKİLİ KORUNMA YÖNTEMLERİ
Şahin, bireysel olarak alınabilecek basit ama etkili önlemleri şöyle sıraladı:
Uzun kollu ve açık renkli kıyafetler tercih edilmeli
Doğayla temas halinde uzun boğazlı çizmeler giyilmeli
Pantolon paçaları çorap içine sokulmalı
Pikniklerde açık renkli örtüler kullanılmalı
Hayvancılık sektöründe ise büyükbaş hayvanlarda dökme preparatlar, evcil hayvanlarda damla şeklindeki ürünler ve enjeksiyonlar gibi kimyasal mücadele yöntemlerinin etkili olduğunu belirtti.
“Kene küçüktür, etkisi büyüktür. Bu nedenle bilinçli olmak, varlığını kabul etmek gerekir” diyen Şahin, koruyucu önlemleri uygulamanın ihmal edilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
