Türkiye'de milyonlarca çalışanın kaderini belirleyen EYT düzenlemesinin ardından, sistemin sınırında kalan vatandaşlar için yeni bir süreç başladı. Özellikle 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigorta girişi yapılanlar, hak kayıplarının giderilmesi adına adımları yakından takip ediyor. Sadece bir gün veya birkaç ayla EYT trenini kaçıran ve emeklilik yaşları yıllarca ileriye sarkan binlerce kişi, formül arayışlarının sonuçlanmasını bekliyor. Kamuoyunda uzun süredir tartışılan kademeli emeklilik sistemine dair sıcak gelişmeler ise gündemdeki yerini koruyor.
Meclis Gündeminde Kademeli Emeklilik Var mı?
Sosyal güvenlik sistemindeki dengeleri yakından takip edenlerin en çok merak ettiği soru, bu konunun ne zaman resmiyet kazanacağı yönünde. Ankara kulislerinden sızan bilgilere bakıldığında, şu an için Meclis komisyonlarında veya genel kurul gündeminde kademeli emekliliğe dair resmi bir kanun teklifi bulunmuyor. Mevcut sistemin mali yapısının ve sosyal güvenlik dengelerinin korunması öncelikli tutulduğu için, yakın vadede hayata geçirilecek yeni bir erken emeklilik reformu masada yer almıyor.
Buna rağmen, hak sahibi olduğunu belirten vatandaşların ve sivil toplum kuruluşlarının kararlı duruşu, konunun güncelliğini yitirmesini engelliyor. Kamuoyunda oluşan bu yoğun talep, beklentilerin diri kalmasında en büyük etken olarak öne çıkıyor.
Kulislerde Konuşulan O Tablo: Kim, Kaç Yaşında Emekli Olabilir?
Yasal bir düzenleme için adım atılması ihtimaline karşılık, sosyal güvenlik kulislerinde şimdiden bazı taslak senaryolar konuşulmaya başlandı. Eğer ilerleyen süreçte yeni bir yasa teklifi hazırlanırsa, masaya gelmesi beklenen olası yaş ve prim formülleri şu detayları içeriyor:
9 Eylül 1999 Sonrası İşe Girişliler: Bu dönemde sigortası başlayanlar için kademenin kadınlarda 43 yaş, erkeklerde ise 45 yaş sınırı ve 6.250 prim günüyle başlatılması üzerinde duruluyor.
2000 Yılı ve Sonrası İşe Girişliler: Sigorta başlangıç yılı ilerledikçe yaş sınırının da yukarı doğru esnetilmesi öngörülüyor. Bu formüle göre kadınlarda yaş şartının 50-52, erkeklerde ise 52-54 bandına çekilmesi konuşulan senaryolar arasında.
Tabii ki bu formüllerin ve tablonun şu an için resmi bir mevzuata ya da onaylanmış bir metne dayanmadığını, tamamen beklentiler ve kulis öngörülerinden ibaret olduğunu unutmamak gerekiyor.
Çalışanlar İçin Şu Anki Mevzuat Ne Diyor?
1999-2008 yılları arasında iş hayatına atılan ve sigorta primi ödemeye başlayan vatandaşlar için şu an yürürlükte olan mevcut yasal şartlar geçerliliğini koruyor. Yeni bir yasa teklifi gelip yasalaşmadığı sürece, çalışanlar işe giriş tarihlerine göre belirlenmiş olan normal yaş ve prim gün sayılarını tamamlamak zorunda. İlerleyen süreçte Meclis kanadından konuya dair resmi bir adım atılması veya yeni bir komisyon raporunun yayınlanması durumunda, tüm şartlar netleşmiş ve milyonların beklediği harita çizilmiş olacak.
