Tarım ve Orman Bakanlığı, gıdalarda kullanılan aroma vericilere ilişkin kuralları yeniden belirledi. Yeni yönetmelikle domuz ve böcek kaynaklı aroma vericilerin gıdalarda kullanılması yasaklanırken, 10 aroma verici maddenin de 31 Aralık 2026 tarihinden itibaren piyasaya arz edilmesine, gıda üretiminde kullanılmasına ve ithalatına izin verilmeyecek.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği, 14 Eylül 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni düzenlemeyle birlikte gıdalarda kullanılan aroma vericiler, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri ve bu ürünlerin üretiminde kullanılan kaynak materyallerin kullanım koşulları yeniden düzenlendi. Ürünlerin etiketlerinde yer alması gereken bilgiler için de yeni kurallar getirildi.
Domuz ve böcek kaynaklı aroma vericilere izin verilmeyecek
Yönetmelikle birlikte gıdalarda yalnızca tüketici sağlığı açısından güvenilirlik riski oluşturmayan ve tüketiciyi yanıltmayan aroma vericiler ile aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin kullanılmasına izin verilecek.
Domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler ile aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyaller ise gıdalarda kullanılamayacak.
Yeni düzenlemeye uygun olmayan aroma vericiler ve bu ürünleri içeren gıdalar piyasaya arz edilemeyecek. Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin herhangi bir alkollü içki adı veya alkollü içki kategori adıyla piyasaya sunulmasına da izin verilmeyecek.
Aroma vericilerde bakanlık izni dönemi
Yeni yönetmelikle bazı aroma verici maddelerin ve kaynak materyallerin kullanımı Tarım ve Orman Bakanlığının değerlendirmesi ve iznine bağlandı.
Aroma verici maddeler, belirli aroma verici preparatlar, ısıl işlem aroma vericileri, aroma öncülleri, diğer aroma vericiler ve belirli kaynak materyallerin gıdalarda kullanılabilmesi için yönetmelikte belirtilen şartların karşılanması gerekecek.
Kullanımına izin verilen aroma vericiler ve kaynak materyaller yönetmeliğin EK-1 listesinde yer alacak. Yalnızca bu listede bulunan ürünler, belirlenen kullanım koşullarına uyulması şartıyla piyasaya arz edilebilecek ve gıda üretiminde kullanılabilecek.
Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik kapsamındaki aroma verici veya kaynak materyaller için de ilgili mevzuat kapsamında gerekli iznin alınmış olması şartı aranacak.
Etiketlerde doğal ifadesi için yüzde 95 şartı
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de aroma vericilerin etiketlerinde kullanılacak "doğal" ifadesine getirilen şart oldu.
Bir aroma vericinin etiketinde "doğal" ifadesinin belirli bir gıda, gıda grubu veya bitkisel ya da hayvansal kaynakla birlikte kullanılabilmesi için aroma verici bileşenlerin tamamının veya ağırlıkça en az yüzde 95'inin etikette belirtilen kaynaktan elde edilmesi gerekecek.
Aroma vericiyi oluşturan bileşenlerin yalnızca doğal aroma verici maddelerden meydana gelmesi halinde ise etikette "doğal aroma verici madde/maddeler" ifadesine yer verilebilecek.
Son tüketiciye sunulmayan aroma vericilerin etiketlerinde de ürünün adı, kullanım amacı, saklama koşulları, parti numarası, bileşenleri, üretici veya ithalatçı bilgileri, net miktarı ve tavsiye edilen tüketim ya da son tüketim tarihi gibi bilgilerin bulunması zorunlu olacak.
10 aroma verici için kritik tarih 31 Aralık 2026
Yeni yönetmelikle bazı aroma verici maddelerin kullanımına tamamen son verilmesi de kararlaştırıldı.
FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130 ve FL 15.131 numaralı aroma verici maddeler, 31 Aralık 2026'dan itibaren piyasaya arz edilemeyecek ve gıda üretiminde kullanılamayacak.
Bu maddeleri içeren ürünlerin ithalatına da aynı tarihten itibaren izin verilmeyecek.
Ancak söz konusu aroma vericileri içeren ve 31 Aralık 2026'dan önce piyasaya sunulmuş olan gıdalar, raf ömürleri boyunca piyasada bulunabilecek.
FL 05.062 ve FL 05.099 numaralı aroma verici maddeler için de 31 Aralık 2026'dan itibaren kullanım alanı sınırlandırılacak. Bu maddeler yalnızca yönetmeliğin EK-1 Bölüm A, Tablo 1'inde belirtilen gıda kategorilerinde kullanılabilecek.
Gıda işletmelerine uyum için süre verildi
Yeni düzenlemeye tabi gıda işletmelerinin yönetmelik hükümlerine uyum sağlaması için 31 Aralık 2026'ya kadar süre tanındı.
Bu tarihten önce piyasaya arz edilen ürünler ve bu ürünleri içeren gıdalar, raf ömürleri sona erene kadar piyasada bulunabilecek.
İşletmeler yeni yönetmeliğe uyum sağlayana kadar, 2011 yılında yayımlanan ve yeni düzenlemeyle yürürlükten kaldırılan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği hükümlerine uymaya devam edecek.
Yeni yönetmelik 14 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.
