Yozgat’ın Büyükmahal köyünde yaşayan Bektaş ve Ümmügülsüm Uğurlu çifti, 1985 yılında başladıkları geleneksel bulgur üretimini bugün de sürdürüyor. Sarı Bursa cinsi buğdayı odun ateşinde bakır kazanlarda işleyen çift, yoğun emek isteyen üretim sürecinin ardından bulgur ve yarma hazırlıyor.
Buğday hasadının ardından başlayan üretim mesaisi yaklaşık iki ay devam ediyor. Çift, bir gün buğdayları yıkarken ertesi gün kaynatma işlemini gerçekleştiriyor. Bakır kazanlarda odun ateşinde kaynatılan buğdaylar hedik haline getiriliyor ve güneşte kurumaya bırakılıyor.
Kuruyan hedikler daha sonra çuvallanarak setenleme işleminden geçiriliyor. Setenleme sırasında kepeği ayrılan buğdaylar savurma ve ayıklama aşamalarından geçiyor. Ardından elenen ürünler çekilerek bulgur ve düğürcük haline getiriliyor.
Üretimin tüm aşamalarını büyük bir emekle sürdüren Uğurlu çifti, çalışma döneminde sabah saat 05.00’te işlerinin başına geçiyor ve gecenin ilerleyen saatlerine kadar üretime devam ediyor.
Ümmügülsüm Uğurlu, yıllardır devam ettirdikleri bulgur üretiminin aşamalarını şu sözlerle anlattı:
"Biz bulgur yapıyoruz. Kaynatması, yıkaması, kaynaması bittikten sonra da bu setenin içinde böyle getirip setende kepeğini çıkartıyoruz. Ondan sonra da savurmaya veriyoruz. Savurmadan sonra yukarıda ben ayıklıyorum onu. Tekrar tekneye dolduruyoruz. Ondan sonra da elememiz var, çekmemiz var. Son aşamada çekmede bitiyor. Bu işi 1985'ten bu yana eşimle birlikte yapıyoruz. Öyle devam ediyor. Çocuklar geliyor yardım ediyor bazen. Komşularımız geliyor sağ olsunlar. Onların yardımıyla da yapıyoruz. Ayakta kalmaya gayret ediyoruz. Bir gün yıkıyoruz, ertesi gün kaynatıyoruz. Tahminim bir seferde 1 ton çıkartıyoruz yani. Biz bunları sipariş üzerine götürüyoruz Sorgun, Alaca. Genelde esnaflar alıyor. Komşular, oradaki site sakinleri alıyor. Yozgat, Ankara'ya sipariş götürüyoruz. Gurbetçiler gelip alıyor. Böyle kazancımızı sağlıyoruz"
Çift, geleneksel yöntemlerle gerçekleştirdiği üretimde bu yıl yaklaşık 10-12 ton bulgur elde etmeyi hedefliyor. Kurutulan hediklerden günlük yaklaşık 125 çinik bulgur üreten Uğurlu çifti, ürünlerini uzun yıllardır oluşan müşteri çevresine sipariş üzerine ulaştırıyor.
Büyükmahal köyünün yanı sıra Sorgun, Alaca, Yozgat ve Ankara’dan da sipariş alan çiftin ürünleri, yaz aylarında köylerine gelen gurbetçiler tarafından da satın alınıyor. Köy ziyaretlerinin ardından kışlık bulgur ihtiyacını karşılayan vatandaşlar, ürünleri Türkiye’nin farklı illerine götürüyor.
1985 yılında başlayan üretim geleneğini sürdüren Uğurlu çifti, buğdayı geleneksel yöntemlerle işleyerek sofralara ulaşan bulgur ve düğürcüğü yoğun bir çalışma sürecinin ardından hazırlıyor.
