İlimizin kalesine Sivas Belediyesinden önce define avcılarımı girdi? Sivas Belediyesinin uzun süredir gündeminde yer alan Kale Projesi kapsamında belediye daha önce yer altı radarları ile kalenin altında neler olduğuna bakmıştı. Yıllardır hayata geçirilemeyen Kale projesi ise definecilerin işine yaradı. Kale civarında gezinen vatandaşların ideasına göre gece saatlerinde kalenin civarında ellerinde dedektörler ile gezen şahıslar olduğu idea edildi. Arkeoloji yetkililerin daha önceden yaptıkları açıklamada Sivas kalesi eteklerinde hazine ve çok sayıda tünel olduğu ifade edilmişti. Definecilerin kalenin eteklerinde hazine arayıp aramadıkları ise tam olarak netlik kazanmış değil. Romalılardan önce Sivas`ın bulunduğu yerde Cabira adında bir kalenin olduğunu, yine aynı adla bir şehir kurulmaya başlandığını yazılı kaynaklardan ifade edilmekte. Doğal bir tepe üzerinde kurulan kaleyi, M. Ö. 2. binin başlarında Hititler`in iskân ettiği de bilinmektedir. Sivas`ın ilk kalesi Cabira`dır. Ortaçağda Sivas`ın çevresi sağlam bir sur ile çevrilidir. İlk kez Roma İmparatoru Jüstinyen (527-565) tarafından inşa edilmiştir. Sivas`ın İran yolu üzerinde olması nedeni ile Jüstinyen daha sonra bu şehrin sur ve kalesini onararak daha da sağlamlaştırmıştır. Surlar Danişmentliler döneminde yeniden, yaklaşık 1071`de onarılmıştır. Dânişmend Gazi Sivas`ı ele geçirmiş kaleyi onartmış ve şehri imar ettirerek başkent yapmıştır. Kale kitabelerinden anlaşıldığı üzere, Anadolu Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat zamanında Ömerâdan Bahattin Yakup tarafından kale ve surlar tamir edilmiş; büyük çapta yapılan onarımda, Timur istilâsı da düşünülerek neredeyse tamamen yenilenmiştir. Eratna Devleti`nin kurucusu olan Kadı Burhâneddin Ahmet de Sivas kalesini tamir ettirmiş; kuzey, doğu ve güney yönlerini içi su dolu derin hendeklerle çevirttirmiştir. Kale ve surların son büyük onarımı ise Timur istilâ ve yıkımından sonra Çelebi Sultan II. Mehmet zamanında, ulemadan Akbil adlı kişi tarafından yaptırılmıştır. Sivas Kalesi, üç bölümlüdür: Birisi toprak tepenin bulunduğu yukarı kaledir. İkincisi bu tepeye yaklaşık 500 m uzaklıkta, çevresi 1500 adım olan sur ki buna aşağı kale denmektedir. Öçüncüsü ise yaklaşık 10.500 adım, 6500-8400 m. uzunluğunda, yüksekliği ise 16-25 m. civarında, on iki gen (Daireye yakın), büyük kesme taşlarla inşa edilmiş, kale ve burçlarla takviye edilmiş sağlam sura sahiptir.





