Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Ekim ayı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verileri, tarım sektöründe maliyet baskısının giderek derinleştiğini gözler önüne serdi. Açıklanan rakamlar, çiftçinin üretim sürecinde karşılaştığı girdi maliyetlerinin hem aylık hem de yıllık bazda dikkat çekici oranlarda arttığını ortaya koydu.
Verilere göre Tarım-GFE, ekim ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 2,04 oranında yükseldi. Endeks, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 29,06, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 33,66 artış gösterdi. 12 aylık ortalamalara göre artış oranı ise yüzde 32,3 olarak kayıtlara geçti. Bu tablo, tarımsal üretimde maliyetlerin kalıcı bir yükseliş eğiliminde olduğunu gösterdi.
Ana Girdilerde Artış Sürüyor
Ana gruplar incelendiğinde, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 2,12 artarken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi yüzde 1,57 yükseldi. Yıllık bazda ise tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde yüzde 34,79, tarımsal yatırımlara yönelik girdilerde ise yüzde 27,19 oranında artış yaşandı.
En Sert Artış Veteriner Harcamalarında
Alt gruplar bazında değerlendirildiğinde, yıllık Tarım-GFE verilerine göre 6 alt grupta artış oranı ortalamanın altında, 5 alt grupta ise ortalamanın üzerinde gerçekleşti. Yıllık artışın en düşük olduğu kalemler yüzde 18,91 ile tarımsal ilaçlar ve yüzde 20,98 ile bina bakım masrafları oldu.
Buna karşılık, yüzde 64,33 ile veteriner harcamaları yıllık bazda en yüksek artışın yaşandığı alt grup olarak öne çıktı. Gübre ve toprak geliştiriciler ise yüzde 47,39 artışla dikkat çeken bir diğer kalem oldu.
Aylık Artışta Tohum ve Veteriner Giderleri Öne Çıktı
Aylık Tarım-GFE verilerine göre ise 6 alt grup daha düşük, 5 alt grup daha yüksek değişim gösterdi. Ekim ayında aylık artışın en düşük olduğu kalemler yüzde 0,09 ile enerji ve yağlayıcılar ile yüzde 0,27 ile gübre ve toprak geliştiriciler olarak belirlendi.
Aylık bazda en yüksek artış ise yüzde 5,61 ile veteriner harcamalarında, yüzde 4,71 ile tohum ve dikim materyalinde gerçekleşti.
Maliyet Baskısı Üretimi Yakından Etkiliyor
Uzmanlar, Tarım-GFE’deki bu yükselişin önümüzdeki dönemde üretim planlamaları, ürün fiyatları ve çiftçinin kârlılığı üzerinde belirleyici olacağını ifade ediyor. Özellikle gübre, veteriner ve tohum gibi temel girdilerdeki artış, tarımsal üretimde maliyet hesabını her geçen ay daha da zorlaştırıyor.
Ekim ayı verileri, tarım sektöründe maliyet artışlarının geçici değil, yapısal bir sorun haline geldiğine işaret ediyor.
