Türkiye’de sosyal güvenlik sistemiyle ilgili yeni düzenleme hazırlıkları, çalışma hayatının dışında kalan ev kadınlarını da yakından ilgilendiriyor. Herhangi bir işte sigortalı olarak çalışmayan kadınların sosyal güvenceye kavuşması ve emeklilik imkanlarının kolaylaştırılması amacıyla üzerinde çalışılan formülün ayrıntıları merak ediliyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde sürdürülen teknik hazırlıklarda, ev kadınlarının kendi primlerini ödeyerek emeklilik sistemine dahil olması ve bu yükün bir bölümünün devlet tarafından karşılanması üzerinde duruluyor. Düzenlemenin hayata geçmesi halinde prim maliyetlerinin azalması ve daha fazla kadının sosyal güvenlik sistemine dahil olması hedefleniyor.
Ev kadınları bugün hangi yöntemle sigortalı olabiliyor?
Mevcut mevzuata göre herhangi bir işte çalışmayan kadınlar, isteğe bağlı sigorta uygulamasından yararlanabiliyor. Bu sistem sayesinde kişiler kendi primlerini ödeyerek sosyal güvenlik kapsamına girebiliyor ve emeklilik için gerekli prim günlerini biriktirebiliyor.
18 yaşını dolduran, zorunlu sigortalılık gerektiren bir işte çalışmayan ve kendisine malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmamış kişiler isteğe bağlı sigortalılık için başvuruda bulunabiliyor. Başvurular SGK müdürlüklerinden yapılabildiği gibi e-Devlet üzerinden de gerçekleştirilebiliyor.
1 Ekim 2008 sonrasında isteğe bağlı sigorta kapsamında ödenen primler 4/b, yani Bağ-Kur statüsünde değerlendiriliyor. Dolayısıyla emeklilik hesabında prim gün sayısı ve yaş şartlarının yanı sıra sigortalılık statüsü de önem taşıyor.
Prim yükünü azaltacak devlet katkısı nasıl uygulanabilir?
İsteğe bağlı sigortada ödenecek prim miktarı, asgari ücret üzerinden hesaplanıyor ve her yıl değişiklik gösterebiliyor. 2026 yılı için verilen hesaplamaya göre aylık en düşük isteğe bağlı sigorta primi 10 bin 899,90 TL seviyesinde bulunuyor.
Gündemdeki düzenlemenin yasalaşması durumunda devletin primin üçte birlik bölümünü karşılaması öngörülüyor. Bu hesaba göre 10 bin 899,90 TL'lik aylık primin 3 bin 633,30 TL'lik kısmının devlet desteğiyle karşılanması, kadınların ödeyeceği tutarın ise 7 bin 266,60 TL seviyesine inmesi gündeme geliyor.
Ancak bu rakamlar mevcut uygulamadan ziyade hazırlık ve taslak kapsamında konuşulan hesaplamalara dayanıyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde kesin prim tutarı ve destek şartları resmi mevzuatla netleşecek.
Çocuk sahibi anneler için hangi formül masada?
Çalışmalarda yalnızca prim desteği değil, çocuk sahibi kadınların emeklilik sürecine ilişkin farklı modeller de gündeme geliyor. Özellikle annelik nedeniyle çalışma hayatından uzak kalan kadınlara yönelik ilave prim günü veya yaş avantajı sağlayabilecek formüller üzerinde duruluyor.
Planlanan sistemin çocuk sayısına göre farklı avantajlar içermesi ihtimaller arasında bulunuyor. Ancak çocuk başına kaç gün ilave prim verileceği, emeklilik yaşında ne kadar indirim yapılacağı ve geçmişte dünyaya gelen çocukların düzenleme kapsamına alınıp alınmayacağı henüz kesinleşmiş değil.
Bu nedenle sosyal medyada paylaşılan ve belirli çocuk sayıları karşılığında kesin emeklilik yaşı ya da prim günü gösteren tabloların resmi düzenleme olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Nihai şartlar ancak yasal düzenleme tamamlandıktan sonra kesinlik kazanacak.
Düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek?
Ev kadınlarına yönelik prim desteği ve olası erken emeklilik avantajlarını içeren düzenlemenin yürürlük tarihi henüz kesinleşmiş değil. Bakanlık tarafından yürütülen çalışmaların tamamlanmasının ardından yasal sürecin TBMM aşamasından geçmesi gerekiyor.
Kamuoyunda 2027 yılına ilişkin çeşitli beklentiler dile getirilse de bu yöndeki tarihlerin şu aşamada kesinleşmiş resmi bir takvim niteliği bulunmuyor. Yasanın kabul edilmesinin ardından başvuru şartları, destek kapsamı, prim hesaplaması ve uygulama tarihi ayrıntılı şekilde açıklanacak.
Bu süreçte ev kadınları mevcut isteğe bağlı sigorta sisteminden yararlanarak SGK kapsamına girebiliyor. Yeni düzenlemenin yasalaşması halinde daha önce sisteme dahil olan kadınların destekten hangi koşullarda yararlanacağı da çıkarılacak mevzuatla netleşecek.
