Orta Doğu’da kartların yeniden karılmasına neden olan o beklenen ancak sarsıcı haber Tahran’dan geldi. İsrail ve ABD’nin gerçekleştirdiği saldırılar neticesinde İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in hayatını kaybettiği resmen duyuruldu. İran devlet televizyonu, haberi "İslam devrimi lideri şehadete ulaştı" ifadeleriyle halka duyururken, ülkede 40 günlük ulusal yas ilan edildi. 1989 yılından bu yana ülkenin en yetkili ismi olan Hamaney’in ölümü, sadece İran’da değil tüm dünyada büyük bir kaosa kapı araladı.
Trump’ın Açıklaması Gerilimi Tırmandırdı
Hamaney’in ölüm haberi henüz doğrulanmadan önce ABD Başkanı Donald Trump’ın Truth Social hesabı üzerinden yaptığı paylaşım diplomatik tansiyonu zirveye taşıdı. Trump, Hamaney için "Tarihin en kötü insanlarından biri öldü" ifadelerini kullanarak ABD cephesinin bu ölüme bakış açısını net bir şekilde ortaya koydu. Bu sert açıklama, İran hükümetinin 7 günlük resmi tatil kararıyla birleşince bölgedeki belirsizlik daha da derinleşti.
Yeni Lider Nasıl Seçilecek? 111. Madde Detayı
Hamaney’in koltuğunun boşalmasıyla birlikte gözler İran Anayasası’nın kritik maddelerine çevrildi. Hamaney’in danışmanı Muhammed Muhbir, liderlik makamının temsiliyetine ilişkin sürecin Anayasa’nın 111. maddesine göre işletileceğini açıkladı. Buna göre, Uzmanlar Meclisi en kısa sürede yeni lideri belirleyip ilan etmekle yükümlü. Bu süreç tamamlanana kadar ülkeyi Cumhurbaşkanı, Yargı Erki Başkanı ve Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi’nden bir isimden oluşan üç kişilik geçici bir konsey yönetecek.
Uzmanlar Meclisi’nde Kritik Mesai
İran’da yeni dini liderin kim olacağı henüz resmiyet kazanmadı. Uzmanlar Meclisi’nin masasında birkaç güçlü ismin olduğu konuşulsa da Tahran yönetimi şu an için sükuneti korumaya çalışıyor. Liderlik makamına gelecek ismin, hem dini otoriteyi temsil etmesi hem de bölgedeki askeri gerilimi yönetebilecek güçte olması bekleniyor. Yeni isim ilan edilene kadar geçici konseyin alacağı kararlar, bölgedeki kaosun yönünü tayin edecek.
Yarım Asırlık Bir Devrin Sonu: Ali Hamaney Kimdir?
1939 yılında Meşhed’de doğan Ali Hamaney, Şah rejimine karşı başlattığı mücadeleyle genç yaşta dikkatleri üzerine çekmişti. Devrim sonrası Savunma Bakanı Yardımcılığı, Muhafız Ordusu Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığı gibi pek çok kritik görevde bulunan Hamaney, Ayetullah Humeyni’nin ardından 1989 yılında dini liderlik makamına seçilmişti. Yarım asra yaklaşan siyasi kariyeri boyunca İran’ın hem iç hem de dış politikasının en kudretli mimarı olan Hamaney, arkasında cevaplanması zor pek çok soru işareti bırakarak tarihteki yerini aldı.
