Ekmek, makarna ve pirinç uzun yıllardır kilo alımı, diyabet ve kalp hastalıklarıyla ilişkilendiriliyor. Bu nedenle pek çok kişi karbonhidratları tamamen hayatından çıkarmayı tercih ediyor. Ancak uzmanlara göre sorun karbonhidratın kendisi değil, tüketim şekli. Medicana Ataköy Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Uzm. Dyt. Ayça Sena Yılmaz, karbonhidratların doğru yöntemlerle tüketildiğinde kilo aldırmadığını vurguluyor. Yılmaz’a göre rafine karbonhidratların en büyük problemi porsiyon kontrolünün zor olması ve tokluk hissinin geç gelmesi.
Dondurulan Ekmekte Ne Değişiyor?
Son dönemde yapılan çalışmalar, ekmek gibi nişasta içeren besinlerin dondurularak tüketilmesinin vücut üzerindeki etkilerini değiştirdiğini ortaya koyuyor. Ekmek dondurulduğunda “retrogradasyon” adı verilen bir süreç başlıyor. Bu süreç, nişastanın sindiriminin zorlaşmasına ve “dirençli nişasta” oluşmasına neden oluyor. Dirençli nişasta, klasik karbonhidratların aksine glikoza parçalanmadığı için kan şekerinde ani yükselmelere yol açmıyor. Bu da hem daha uzun süre tok kalmayı hem de daha dengeli bir enerji seviyesini destekliyor.
Dirençli Nişasta Tok Tutar mı?
Uzman Dyt. Ayça Sena Yılmaz, dirençli nişastanın lif benzeri etki gösterdiğini belirtiyor. Sindirim sisteminde daha yavaş ilerleyen bu yapı, insülin ve kan şekeri dalgalanmalarını azaltabiliyor. Ayrıca bağırsakta GLP-1 hormonunun üretimini artırarak doygunluk hissini güçlendirdiği düşünülüyor. 2024’te yayımlanan bazı çalışmalarda, düzenli dirençli nişasta tüketen bireylerin kilo kaybının daha fazla olduğu gözlemlendi. Pirinç, makarna ve patatesin pişirilip soğutulduktan sonra tüketilmesi de benzer etki yaratabiliyor.
Asıl Önemli Olan Porsiyon ve Tercih
Uzmanlar, dondurma yönteminin tek başına mucize olmadığının altını çiziyor. En sağlıklı yaklaşım; karbonhidratları ölçülü tüketmek, tam tahılları tercih etmek ve öğünleri protein ile lifle dengelemek. Tam buğday ekmeği, bulgur, esmer pirinç, yulaf ve haşlanmış patates doğru porsiyonlarla tüketildiğinde sağlıklı beslenmenin bir parçası olabiliyor. Ayça Sena Yılmaz’a göre kilo alımının nedeni “ekmek yemek” değil; fazla, sık ve dengesiz karbonhidrat tüketimiyle birlikte hareketsiz yaşam.
