Soğuk havalarda farkında olmadan yapılan yanlış müdahaleler, organ kaybına kadar varan ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Memorial Kayseri Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Muhammed Burak Yücel, halk arasında soğuk ısırması olarak bilinen ve tıp literatüründe “Frostbite” adıyla tanımlanan rahatsızlığa karşı önemli uyarılarda bulundu.
Dr. Yücel, frostbite’ın genellikle sıfır derecenin altındaki hava koşullarına uzun süre maruz kalınmasıyla ortaya çıktığını belirterek, bu durumun dokularda ve hücrelerde iskemik yani beslenme bozukluğuna yol açtığını söyledi. Özellikle alkol aldıktan sonra soğuk havada kalmanın, askerler, dağcılar ve açık alanda çalışanlar için ciddi risk oluşturduğunu vurguladı.
En Çok Bu Bölgeler Etkileniyor
Soğuk ısırmasının en sık burun, kulak, el ve ayak parmakları gibi uç bölgelerde görüldüğünü ifade eden Yücel, ilk belirtilerin genellikle karıncalanma, uyuşma ve solukluk şeklinde başladığını dile getirdi. Hafif vakalarda cilt renginin beyaz-gri, daha ağır vakalarda ise mavi-mor renge döndüğünü söyleyen Yücel, dokuda sertleşme ve ileri evrelerde su dolu kabarcıklar (bül ve veziküller) oluşabildiğini aktardı.
Yanlış Müdahale Ampütasyona Götürebilir
Tedavi sürecinde yapılan en büyük hataya dikkat çeken Dr. Yücel, şu uyarıyı yaptı: “Etkilenen organ ısıtıldıktan sonra yeniden soğuğa maruz bırakılırsa, bu durum dokuda çok daha ağır hasarlara yol açabilir. Yanlış uygulamalar ampütasyona, yani organ kaybına kadar gidebilecek sonuçlar doğurabilir.”
Bu nedenle öncelikle soğuk maruziyetinin derhal sonlandırılması gerektiğini belirten Yücel, ardından etkilenen bölgenin 37–39 derece sıcaklıktaki suya 20–30 dakika süreyle maruz bırakılmasının tedavi sürecinin temelini oluşturduğunu söyledi.
Bunları Asla Yapmayın
Uzman isim, halk arasında sık yapılan ancak son derece tehlikeli olan uygulamalara da dikkat çekti. Ateşle ısıtmak, ovalamak ya da direkt ısı kaynaklarına tutmak gibi davranışların doku hasarını artırdığını belirtti. Bazı vakalarda ilaç tedavisine başvurulduğunu, daha ağır tabloda ise mikro pıhtıların oluşması nedeniyle trombolitik ajanların gündeme gelebildiğini ifade etti.
Kimler Daha Risk Altında?
Dr. Yücel, özellikle anemisi olan bireylerin dokulara oksijen taşınmasının bozulması nedeniyle daha yüksek risk taşıdığını vurguladı. Bu kişilere kat kat giyinme, termal çorap, eldiven ve bere kullanımı önerisinde bulundu. Ayrıca soğuk havalarda parmakların sık sık hareket ettirilmesi ve uzun süre hareketsiz kalınmaması gerektiğini sözlerine ekledi.
