Beslenme alışkanlıkları ile amansız hastalıklar arasındaki ilişkiyi inceleyen, 2026 yılında yayımlanmış en kapsamlı sağlık araştırması bilim dünyasında büyük ses getirdi. Tam 3 kıtadan yaklaşık 1.6 milyon kişinin dahil edildiği ve 16 yıla varan takip süreleriyle öne çıkan 9 farklı bilimsel çalışmanın birleştirilmesiyle dev bir analiz gerçekleştirildi. Araştırmada; sosis, sucuk, salam gibi kırmızı ve işlenmiş et türlerini hiç tüketmeyen vejetaryen, vegan, pesketaryen ile poloteryan grupların sağlık verileri, et tüketenlerle tek tek kıyaslandı.
Bazı Riskler Azalırken Yemek Borusu Uyarısı Geldi
Elde edilen sonuçlara göre, kırmızı et tüketmeyen vejetaryen grupta pankreas, böbrek, prostat ve menopoz sonrası meme kanseri ile multipl miyelom gibi türlerin görülme oranlarında düşüş saptandı. Ancak bu grupta yemek borusu kanseri ihtimalinin yükselmesi dikkat çekti. Hayvansal protein olarak sadece balığı seçen pesketaryenlerde ise böbrek, kolorektal, menopoz sonrası meme ve sigara kaynaklı akciğer kanseri vakalarında belirgin bir azalma kaydedildi.
Vegan Beslenenlerde Şok Eden Kolorektal Sonuç
Araştırmanın en çarpıcı kısmı ise vegan beslenen gruplarda ortaya çıktı. Hayvansal hiçbir ürün tüketmeyen bu bireylerde, et tüketenlere kıyasla hiçbir kanser sıklığında azalma görülmezken, aksine kalın bağırsak (kolorektal) kanserlerinde artış tespit edildi. Bilim insanları bu şok edici tablonun, vegan gruptaki kişilerin kalsiyumdan fakir beslenmesi ya da vegan olabilmek adına aşırı işlenmiş gıdalara (UPF) yönelmesiyle açıklanabileceğini belirtiyor.
Sadece Eti Kesmek Çözüm Değil
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre kanser kaynaklı ölümlerin yaklaşık yarısı; sigara, alkol, obezite, hareketsizlik, kalitesiz beslenme ve solaryum gibi değiştirilebilir faktörlerle önlenebiliyor. İşlenmiş etlerdeki nitritlerin yüksek ısıda nitrozaminlere dönüşerek kesin kanserojen halini aldığı vurgulanıyor. Bir vejetaryenin sürekli patates kızartması veya aşırı işlenmiş sağlıksız ürünler tüketebileceği gerçeğinden yola çıkılarak, sadece eti diyetten çıkarmanın yetmeyeceği, tüm yaşam tarzının bir bütün olarak değiştirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
