Sivas'ın tarihi meydanında, elinde çorap ve mendillerle rızkının peşinde koşan bir isim, bugünlerde ticaretinden ziyade engin bilgi birikimiyle gündemde. Kentin sembol yapılarından Çifte Minareli Medrese'nin gölgesinde satış yapan Sivaslı seyyar satıcı Nuri Çil, hiçbir akademik eğitim almamış olmasına rağmen, kente gelen turistlere sunduğu profesyonel rehberlik hizmetiyle herkesi şaşırtıyor. Kendi imkanlarıyla okuduğu kitaplar ve büyüklerinden dinlediği anlatılarla tam bir tarih uzmanına dönüşen Çil, yanlış bilinen gerçekleri düzelterek gönüllü bir kültür elçiliği görevini üstleniyor.
YANLIŞ BİLGİLERE SAVAŞ AÇAN BİR KÜLTÜR ELÇİSİ
Nuri Çil'i bu yola iten en büyük motivasyon, yerli halkın ve bazı ziyaretçilerin tarihi yapılar hakkında kulaktan dolma, hatalı bilgiler paylaştığına şahit olması olmuş. Özellikle Çifte Minareli Medrese'nin bir cami sanılmasına sessiz kalamayan Çil, bu durumu şu sözlerle ifade ediyor: "Ben bir Türk vatandaşıyım ve geçmişimi iyi bilmek zorundayım. Sivas'a gelenler bana, 'Birçok kişiye sorduk, buranın cami olduğunu söylediler' dediklerinde üzülüyorum. Burası bir cami değil; Darülhadis, yani Kuran-ı Kerim, fıkıh ve hadis eğitimlerinin verildiği bir ilim yuvasıdır. Ben de elimden geldiğince insanlara doğrusunu anlatmaya çalışıyorum."
KİTAPLARIN VE ATALARIN MİRASI TEZGAH BAŞINDA
Yıllardır hem ticaretini sürdüren hem de binlerce yerli ve yabancı turistin merakını gideren Sivaslı seyyar satıcı, bilgisinin kaynağını ise merakına ve köklerine bağlıyor. Okuduğu sayısız tarih kitabı ve dedelerinden aktarılan sözlü tarih mirası, onu bugünkü donanımına ulaştırmış. Tarihi yapıların üzerindeki işlemelerin ne anlama geldiğinden, Selçuklu mimarisinin inceliklerine kadar her detaya hakim olan Çil, anlattıklarıyla profesyonelleri bile hayrete düşürüyor. Onun bu içten ve derin anlatımı, Sivas’ın tarihi atmosferini solumaya gelen misafirlerin şehirden çok daha memnun ayrılmasını sağlıyor.
DİPLOMALI REHBERLERDEN NURİ ÇİL'E TAM NOT
Nuri Çil’in bu sıra dışı yeteneğine şahit olanlardan biri de Zonguldak Ereğli’den Sivas'ı gezmeye gelen tur rehberliği öğrencisi Sibel Gürle. Akademik eğitim almasına rağmen Çil’in detaylı anlatımı karşısında büyük bir şaşkınlık yaşayan Gürle, "Tarihi bir yapıyı sadece bilmek değil, anlamak da gerekiyor. Beyefendi üzerindeki oymaları ve işlemeleri o kadar güzel anlattı ki hayran kaldım. Biz rehberlik okuyoruz ama onun sahip olduğu bazı ayrıntılı bilgiler bizde bile yok. Her şey okumakla veya diploma sahibi olmakla bitmiyor; o kendisini geliştirmiş ve bu toprakların ruhunu bizlere aktarıyor" diyerek hayranlığını gizlemedi.
Sivas'ın sokaklarında yankılanan bu bilgi dolu ses, eğitimin sadece dört duvar arasında değil, merak ve sevgiyle her yerde mümkün olabileceğini bir kez daha kanıtlıyor. Nuri Çil, tezgahındaki çorapları satarken bir yandan da Anadolu'nun kadim tarihini gelecek nesillere ve misafirlere aktarmaya devam ediyor.
