Sonbaharın gelmesiyle birlikte hava sıcaklıklarında yaşanan değişimler, kapalı ortamlarda geçirilen sürenin artması ve günlük rutinlerin değişmesi, bağışıklık sisteminin desteklenmesini yeniden gündeme getiriyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Uzm. Dyt. Betül Öztürk, sonbahar aylarında sağlıklı beslenmenin ve bağışıklık sistemini destekleyen alışkanlıkların önemine dikkat çekti.
Bağışıklık sistemini tek başına güçlendiren mucizevi bir besin ya da içeceğin bulunmadığını belirten Öztürk, güçlü bir bağışıklık sisteminin yeterli ve dengeli beslenme, kaliteli uyku, düzenli fiziksel aktivite, yeterli sıvı tüketimi ve stres yönetiminin bir arada ele alınmasıyla desteklenebileceğini ifade etti.
Mevsim Meyvelerinden Yararlanın
Sonbaharın elma, armut, üzüm, erik, nektarin ve ilerleyen dönemde sofralara gelen nar gibi çeşitli meyveler açısından zengin olduğunu belirten Öztürk, bu besinlerin vitamin ve minerallerin yanı sıra antioksidan bileşenler ve lif içerdiğini söyledi.
Antioksidanların vücudun oksidatif strese karşı savunma mekanizmalarına katkı sağladığını, lif tüketiminin ise bağırsak sağlığının korunmasında önemli rol oynadığını belirten Öztürk, farklı renklerdeki meyvelerin dönüşümlü olarak tüketilmesini önerdi.
Meyvelerin ara öğünlerde tek başına tüketilebileceği gibi yoğurt, kefir veya bir miktar çiğ kuruyemişle birlikte de tercih edilebileceğini belirten Öztürk, bu şekilde daha dengeli ve uzun süre tok tutan ara öğünler oluşturulabileceğini kaydetti.
Sofralarda Renk Çeşitliliği Önemli
Bağışıklık sistemini destekleyen beslenmenin önemli unsurlarından birinin sebze tüketimi olduğunu vurgulayan Öztürk; kırmızı ve yeşil biber, domates, havuç, kabak, brokoli, karnabahar ve koyu yeşil yapraklı sebzelerin beslenmede yer alması gerektiğini söyledi.
Sebzelerde “renkli tabak” prensibinin uygulanmasını öneren Öztürk, farklı renkteki sebzelerin farklı vitamin, mineral ve antioksidan bileşenler içerdiğine dikkat çekti.
Turuncu ve sarı renkli sebzelerin karotenoidler açısından, yeşil yapraklı sebzelerin ise folat, C vitamini ve çeşitli mineraller açısından önemli olduğunu belirten Öztürk, sebzelerin yalnızca salata şeklinde değil; çorba, zeytinyağlı yemek, fırın sebze veya ana yemeklerin yanında garnitür olarak da tüketilebileceğini ifade etti.
Yeterli Protein Tüketimi Şart
Bağışıklık sistemi söz konusu olduğunda vitamin ve mineraller kadar protein yeterliliğinin de önemli olduğunu belirten Öztürk, yumurta, yoğurt, kefir, peynir, balık, tavuk, et ve kuru baklagillerin kaliteli protein kaynakları arasında yer aldığını söyledi.
Özellikle öğün atlayan, çok düşük kalorili diyetler uygulayan veya beslenmesini yalnızca sebze ve meyve ağırlıklı sürdüren kişilerde protein alımının yetersiz kalabileceğine dikkat çeken Öztürk, ana öğünlerde mutlaka bir protein kaynağına yer verilmesi gerektiğini belirtti.
Bağırsak Sağlığı da Desteklenmeli
Bağırsak mikrobiyotası ile bağışıklık sistemi arasındaki yakın ilişkiye de değinen Öztürk, yoğurt ve kefir gibi fermente besinlerin; sebze, meyve, tam tahıl ve kuru baklagiller gibi liften zengin besinlerle birlikte tüketilmesinin bağırsak sağlığını destekleyebileceğini ifade etti.
Öztürk, yalnızca vitamin ve mineral takviyelerine yönelmek yerine günlük beslenmenin genel kalitesinin artırılmasının daha önemli olduğunu vurguladı.
Takviye Kullanımı Kişiye Özel Olmalı
Sonbahar aylarında C vitamini, D vitamini ve çinko gibi takviyelerin daha sık gündeme geldiğini belirten Öztürk, her bireyin besin ögesi ihtiyacının aynı olmadığını söyledi.
Eksiklik tespit edilmeden gelişigüzel vitamin ve mineral kullanımının doğru bir yaklaşım olmadığını belirten Öztürk, özellikle D vitamini, demir ve B12 gibi değerlerde eksiklik şüphesi bulunması halinde kan tetkikleri ve sağlık profesyonelinin değerlendirmesi doğrultusunda hareket edilmesi gerektiğini ifade etti.
Takviyelerin dengeli beslenmenin yerine geçmediğini belirten Öztürk, ihtiyaç halinde takviyelerin sağlıklı beslenmeyi destekleyen bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Sağlıklı Bir Sonbahar İçin Öneriler
Sonbahar aylarında her gün farklı renklerde sebze ve meyve tüketilmesi, ana öğünlerde yeterli protein alınması, su tüketiminin ihmal edilmemesi, düzenli uyku ve fiziksel aktivitenin sürdürülmesi gerektiğini belirten Öztürk, çok düşük kalorili, tek tip ve uzun süreli kısıtlayıcı diyetlerden de kaçınılması gerektiğini söyledi.
Vücudun savunma sisteminin sağlıklı çalışabilmesi için yeterli enerji ve besin ögesine ihtiyaç duyduğunu ifade eden Öztürk, bağışıklığı desteklemenin birkaç günlük bir uygulama değil, sürdürülebilir bir yaşam biçimi olduğuna dikkat çekti.
Öztürk, “Mevsimin sunduğu renkli sebze ve meyveleri sofralarımıza taşıyıp yeterli protein, kaliteli uyku, su ve hareketle desteklediğimizde sonbaharı daha enerjik ve sağlıklı geçirmek mümkün” mesajını verdi.
