Sağlık Bakanlığı, özellikle çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişimini engellemek amacıyla yeni bir adım atmaya hazırlanıyor. Dünyada ve Türkiye'de tütün kullanım yaşının giderek düşmesi üzerine bakanlık, dijital kimlik doğrulama altyapısına sahip bir satış modelini hayata geçirmeyi planlıyor.
Mevcut Denetim Yetersiz Kalıyor
Araştırmalar, tütün kullanımına başlama yaşının kritik seviyelere indiğini ve gençlerle genç kadınların bu riske daha fazla maruz kaldığını gösteriyor. Küresel Gençlik Araştırması verilerine göre:
Kolay Erişim: 13-15 yaş aralığındaki tütün kullanıcısı öğrencilerin %73,3'ü, mahalle bakkalları veya marketlerden engel yaşamadan sigara temin edebiliyor.
Erken Başlangıç: Türkiye’deki tütün kullanıcılarının %57,5’i bu alışkanlığa 18 yaş veya öncesinde başlıyor.
Yasadaki 18 yaş sınırı kuralına karşın, kimlik denetiminin tamamen satıcının insiyatifine kalması uygulamadaki etkinliği azaltıyor. Bakanlık, bu açık noktayı kapatmak için "Elektronik Sistemle Satış ve Yaş Doğrulama" modelini devreye sokmayı hedefliyor.
Genç Kadınlarda Tütün Kullanımı Hızla Artıyor
Dünya genelinde tütün tüketicilerinin %82,6'sının 14-25 yaş aralığında başlama eğiliminde olması, tütün sektörünün öncelikli hedef kitlesinin gençler olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye'de yapılmış çalışmalarda, 2012-2025 yılları arasında 15-24 yaş grubundaki kadınların tütün ürünü kullanım oranının %107 artarak iki katını aştığı belirtiliyor.
Uluslararası Örnekler
Avrupa Birliği (AB) üye ülkelerde kimlik doğrulanmadan tütün satışının engellenmesini tavsiye ederken; ABD, Almanya, Japonya, Güney Kore, İsviçre, Avusturya, İtalya ve Fransa gibi birçok ülkede elektronik yaş kontrol sistemleri uzun süredir uygulanıyor.
