Sivas’ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda, Hitit tarihine ışık tutacak önemli bir keşfe imza atıldı. Bu yıl yapılan çalışmalarda Hitit Kralı 2. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve tablet parçası bulundu. Önceki yıllarda çıkarılan eserlerle birlikte antik kentte ulaşılan tablet sayısı 184’e yükseldi.
Kızılırmak kıyısında bulunan ve Hitit döneminde Samuha adıyla anılan Kayalıpınar, dönemin siyasi, askerî ve dinî yaşamına ilişkin önemli belgeler barındırıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının himayesinde Koç Üniversitesi tarafından yürütülen kazılar, yaklaşık 3 bin 800 yıllık geçmişe sahip antik kentin tarihsel önemini bir kez daha ortaya koydu.
Yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesine tarihlenen tabletlerde devlet yönetimi, askerî faaliyetler, kraliyet ailesi ve günlük yaşam hakkında bilgiler yer alıyor. Buluntular arasında dönemin salgın hastalıklarına ilişkin kayıtlar da bulunuyor. Şehirler arasında yayıldığı anlaşılan, özellikle çocukları ve bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir hastalıktan söz edilen belgelerde, hastalanan bir bebek prensesin sağlık durumunun takip edildiği, daha sonra hayatını kaybettiği ve cenaze törenine ilişkin bilgilerin kaydedildiği aktarılıyor.
Hitit ordusunun yardım talebi de belgelendi
Kayalıpınar’da ortaya çıkarılan tabletler, Hitit Devleti’nin askerî yapılanması ve dönemin haberleşme sistemi hakkında da dikkat çekici bilgiler sunuyor. Batı Anadolu’da görev yapan Hitit generallerinin krala gönderdiği mektuplarda, düşman tehdidi karşısında asker, at ve savaş arabası desteği istedikleri görülüyor. Yardımın ulaşmaması durumunda ordunun yok olabileceğine yönelik uyarıların da belgelerde yer aldığı belirtiliyor.
Antik kentte 2005 yılından bu yana devam eden kazılarda yalnızca çivi yazılı tabletler değil, Hitit kralları ile prens ve prenseslerine ait mühür baskıları, mezarlar ve farklı dönemlerden mimari kalıntılar da bulundu. Bu yıl ulaşılan kraliyet arşivi ise Kayalıpınar’ın Anadolu tarihi kadar dünya arkeolojisi açısından da taşıdığı önemi yeniden gündeme getirdi.
Şimşek, keşfin önemine dikkat çekti
Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, Kayalıpınar’daki kazılarda ulaşılan belgelerin tarih araştırmaları açısından büyük değer taşıdığını belirtti. Antik kentin Hitit Devleti’nin önemli merkezlerinden biri olduğunu hatırlatan Şimşek, bugüne kadar bulunan tablet ve tablet parçası sayısının 184’e ulaştığını söyledi.
Geçtiğimiz yıl Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen Geleceğe Miras sergisinde Kayalıpınar’da bulunan dört eserin de sergilendiğini ifade eden Şimşek, bu yılki kazılarda kraliyet arşivine ulaşılmasının ayrı bir önem taşıdığını vurguladı.
Şimşek, keşfin önemini şu sözlerle anlattı:
“Öyle ki bilim insanları, bu buluntuları 1906 yılında Hattuşa'da keşfedilen tabletlerden sonraki en önemli Hitit arşiv keşiflerinden biri olarak değerlendirmektedir. Bu yönüyle Kayalıpınar'da ortaya çıkarılan kraliyet arşivinin, 21. yüzyılın en önemli arkeolojik keşiflerinden biri olduğunu söyleyebiliriz.”
Yaklaşık 3 bin 400 yıllık tabletlerin Hititlerin siyasi, idari, askerî, dinî ve kültürel yapısının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacağını belirten Şimşek, belgelerin Anadolu tarihinin henüz aydınlatılmamış yönlerinin ortaya çıkarılmasında önemli rol oynayacağını dile getirdi.
Kazı çalışmalarına destek vermeyi sürdüreceklerini kaydeden Şimşek, Kültür ve Turizm Bakanlığına, Koç Üniversitesine, Kazı Başkanı Doç. Dr. Çiğdem Maner’e, Prof. Dr. Daniel Schwemer’e ve çalışmalarda emeği geçenlere teşekkür etti.
