Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2025 yılında Türkiye genelinde 97 bin 253 ton bal üretildi. Bal üretiminde Ordu 16 bin 750 tonla ilk sırada yer alırken, Adana 11 bin 592 tonla ikinci, Muğla 6 bin 806 tonla üçüncü, Sivas ise 4 bin 214 tonla dördüncü sırada yer aldı. Ordu'nun Türkiye genelindeki toplam bal üretimindeki payı yaklaşık yüzde 17 olarak gerçekleşti.
Ancak Sivas'ın sıralamadaki yeri değerlendirilirken kentin arıcılık sektöründeki farklı bir özelliğinin de dikkate alınması gerekiyor. Sivas, yalnızca kendi arıcılarının üretim yaptığı bir kent değil. Her yıl Türkiye'nin farklı bölgelerinden gelen gezginci arıcılar, yaz aylarında Sivas'ın yaylalarında kovanlarını konumlandırarak üretim gerçekleştiriyor.
Gezginci arıcılığın önemli merkezlerinden biri olan Ordu'dan gelen üreticiler de Sivas'ı tercih eden arıcılar arasında bulunuyor. Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 2026 yılında yapılan açıklamalarda, Ordulu gezginci arıcıların Sivas ve Erzincan'da faaliyet gösterdiği açıkça ortaya konuldu. Ordu'dan Sivas'a gelen arıcıların kovanlarını kentteki uygun bölgelere taşıyarak üretim sezonunu burada geçirmesi, iki il arasındaki arıcılık hareketliliğini de gözler önüne seriyor.
Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Tarım TV'nin Temmuz 2026 tarihli haberinde de Ordu'daki arıcıların gezginci arıcılık kapsamında Türkiye'nin farklı bölgelerine gittiği belirtildi. Ordu'nun 638 bin 522 arılı kovana sahip olduğu ve kentin bal üretiminde Türkiye'de ilk sırada bulunduğu aktarılırken, gezginci arıcılığın Ordu üretimindeki önemine dikkat çekildi.
Sivas'taki tablo ise bu noktada dikkat çekici hale geliyor. Başka illerde kayıtlı olan arıcılar, üretim sezonunda Sivas'a geliyor ve kentin doğal florasından yararlanıyor. Arıların beslenme alanı Sivas'ın yaylaları olurken, üretim de aylar boyunca Sivas sınırları içerisinde gerçekleştiriliyor.
Bu durum, Sivas'ın resmi üretim rakamlarının sahadaki gerçek üretim kapasitesini ne ölçüde yansıttığı sorusunu gündeme getiriyor. Çünkü gezginci arıcılıkta üreticinin kayıtlı olduğu il ile üretimin fiilen gerçekleştiği il aynı olmayabiliyor.
Sivas'ta yıllardır tartışılan konu da tam olarak burada ortaya çıkıyor. Kentte daha önce yapılan açıklamalarda, başka illerden gelen gezginci arıcıların Sivas'ta üretim yaptığı ve bu üretimin il bazındaki istatistiklere nasıl yansıdığına ilişkin eleştiriler dile getirilmişti. Sivas Ziraat Odası Başkanı Hacı Çetindağ da geçmiş yıllarda yaptığı açıklamalarda Ordu'dan gelen gezginci arıcıları örnek göstermiş ve Sivas'ın arıcılık potansiyelinin resmi rakamlarda daha yüksek olabileceğine dikkat çekmişti.
Bugün gelinen noktada ise konu hâlâ güncelliğini koruyor. 2026 yılında Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü heyetinin Sivas'ta faaliyet gösteren Ordulu gezginci arıcıları ziyaret etmesi, Sivas'ın farklı illerden gelen üreticiler için önemli bir üretim alanı olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Burada tartışılması gereken konu, Ordu'daki arıcıların üretimi değil, Sivas'ın sahip olduğu doğal kaynakların ve üretim alanlarının istatistiklerde nasıl karşılık bulduğu. Bir üretici başka bir ilden gelerek Sivas'ın yaylalarında aylarca üretim yapıyorsa, bu üretimin Sivas'ın toplam bal üretimindeki karşılığının ne olduğu kamuoyunun bilmesi gereken önemli bir konu olarak öne çıkıyor.
Sivas'a bir sezon içerisinde kaç gezginci arıcının geldiği, kaç kovanın kent sınırlarında konakladığı ve bu kovanlardan ne kadar bal üretildiği konusunda kapsamlı ve güncel verilerin ortaya konulması, tartışmanın boyutunu da netleştirebilir. Özellikle Ordu başta olmak üzere farklı illerden gelen arıcıların Sivas'ta gerçekleştirdiği üretimin miktarının açıklanması, Sivas'ın bal üretimindeki gerçek konumunun anlaşılması açısından önem taşıyor.
Çünkü resmi rakamlara göre Sivas'ın 2025 yılı bal üretimi 4 bin 214 ton. Ancak bu rakam, Sivas'ın sınırları içerisinde faaliyet gösteren tüm arıcıların fiili üretimini mi gösteriyor, yoksa kayıt sistemindeki farklılıklar nedeniyle başka illere kayıtlı arıcıların Sivas'ta gerçekleştirdiği üretimin bir bölümü farklı şekilde mi değerlendiriliyor? Bu sorunun cevabı kamuoyuna açık şekilde ortaya konulmuş değil.
Sivas'ın geniş coğrafyası ve zengin florası, kenti gezginci arıcılar açısından cazip hale getiriyor. Özellikle Zara başta olmak üzere kentin farklı bölgelerinde arıcıların yoğun üretim yaptığı biliniyor. Sivas Valiliği de geçmiş yıllarda yaptığı açıklamalarda kentin zengin bitki çeşitliliğinin arıcılık açısından önemli bir avantaj sağladığına dikkat çekmişti.
Öte yandan Sivas'ın bal üretimindeki potansiyelinin yalnızca üretim miktarıyla değil, kentte oluşturduğu ekonomik değerle de değerlendirilmesi gerekiyor. Başka illerden gelen üreticilerin Sivas'ın doğal kaynaklarını kullanarak üretim yapması sektör açısından olağan bir durum olsa da, bu üretimin Sivas'a ekonomik katkısının ne olduğu ve kentin kendi bal markasını oluşturma noktasında ne kadar değerlendirilebildiği de ayrı bir tartışma konusu olarak öne çıkıyor.
Sivas'ın 4 bin 214 tonluk resmi üretimle Türkiye'nin dördüncü sırasında bulunması önemli bir başarı olarak görülürken, kentte üretim yapan gezginci arıcıların da hesaba katılması halinde ortaya nasıl bir tablo çıkacağı merak ediliyor. Bunun için üreticinin kayıtlı olduğu ilin yanı sıra, kovanın hangi ilde konakladığını ve balın hangi coğrafyada üretildiğini gösteren verilerin de kamuoyuyla paylaşılması gerekiyor.
Sivas'ın yaylalarını tercih eden gezginci arıcıların sayısı ve üretim miktarı ortaya konulduğunda, kentin Türkiye bal üretimindeki gerçek ağırlığının da daha net anlaşılması mümkün olacak. Aksi halde yalnızca mevcut il sıralamasına bakarak Sivas'ın arıcılık potansiyeli hakkında değerlendirme yapmak, sahadaki hareketliliğin önemli bir bölümünü gözden kaçırabilir.
Sivas'ta yıllardır gündeme getirilen bu mesele için artık tartışmadan çok rakama ihtiyaç var. Kentte kaç kovanın üretim yaptığı, bunların ne kadarının Sivas'a kayıtlı olduğu ve başka illerden gelen gezginci arıcıların Sivas'ta ne kadar üretim gerçekleştirdiği açıklandığında, bal üretimindeki gerçek tablo da ortaya çıkacak.
