Sivas’ta okulların açılmasıyla birlikte öğrencilerin her gün taşıdığı okul çantaları da yeniden gündeme geldi. Kitap, defter, beslenme çantası ve kişisel eşyalarla ağırlaşan çantalar, özellikle gelişim çağındaki çocukların omurga ve kas-iskelet sistemi üzerinde ek yük oluşturabiliyor.
Okul döneminin başlamasıyla birlikte çocukların gün içerisinde uzun saatler boyunca taşıdığı çantaların ağırlığı kadar, nasıl kullanıldığı da önem taşıyor. Sivas Medicana Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hekimi Uzm. Dr. Serdar Yurtçu, çanta seçimi ve kullanımında yapılan hataların çocukların duruş gelişimini etkileyebileceğine dikkat çekti.
Çocukların okul çantalarını tek omuzda taşıması veya çantanın sırta uygun şekilde yerleştirilmemesi, vücuttaki yük dağılımını değiştirebiliyor. Ağır bir çantanın yanlış şekilde taşınması, çocukların gövdesini yana veya öne doğru eğmesine neden olabiliyor.
Uzm. Dr. Yurtçu, çantanın yalnızca ağırlığının değil, taşıma şeklinin de önemli olduğunu belirterek, "Çantanın yalnızca ağır olması değil, nasıl taşındığı da önem taşıyor" dedi.
Ağır çantaların uzun süre yanlış pozisyonda taşınmasının çocuklarda çeşitli şikâyetlere neden olabileceğini belirten Yurtçu, "Ağır bir çantanın tek omuzda taşınması, çocuğun gövdesini yana doğru eğmesine veya öne doğru taşımasına neden olabilir. Çantanın uzun süre ve yanlış pozisyonda taşınması; boyun, omuz ve sırt bölgesinde ağrı, kas yorgunluğu ve duruş bozuklukları gibi şikâyetlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir. Bu nedenle yalnızca çantanın ağırlığına değil, çocuğun çantayı taşıma şekline de dikkat edilmelidir" ifadelerini kullandı.
Okul çantası çocuğun kilosunun yüzde 15’ini geçmemeli
Çantanın ağırlığı konusunda da ailelerin dikkatli olması gerekiyor. Uzm. Dr. Yurtçu, genel olarak okul çantasının çocuğun vücut ağırlığının yüzde 10-15’ini aşmaması gerektiğini belirterek, "Genel olarak okul çantasının çocuğun vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 10-15'ini aşmaması önerilir. Ancak çocuğun fiziksel gelişimi, taşıma süresi ve çantanın kullanım şekli de değerlendirilmelidir" dedi.
Çantanın çocuk için ağır geldiğinin bazı fiziksel belirtilerle anlaşılabileceğini ifade eden Yurtçu, "Çocuğun çantayı taşırken öne doğru eğilmesi, omuzlarını belirgin şekilde aşağı çekmesi veya yürüyüşünün değişmesi, çantanın ağır geldiğinin önemli işaretleri olabilir" diye konuştu.
Çanta seçiminde bu ayrıntılara dikkat
Okul çantası satın alırken yalnızca görünüşüne değil, çocuğun vücut yapısına ve kullanım rahatlığına da dikkat edilmesi gerekiyor. İki omuz askısı bulunan, geniş, yumuşak ve ayarlanabilir askılara sahip çantaların tercih edilmesi önem taşıyor.
Çantanın çocuğun sırtına mümkün olduğunca yakın durması ve bel hizasının belirgin şekilde altına sarkmaması gerekiyor. Çantanın gereğinden büyük olması ise çocukların ihtiyaçlarından fazla eşya taşımasına neden olabiliyor.
Uzm. Dr. Yurtçu, velilerin çanta seçiminde dikkat etmesi gereken noktaları şöyle sıraladı:
"İki omuz askısı bulunan çantalar tercih edilmeli. Çanta tek omuzda taşınmamalı. Omuz askıları geniş, yumuşak ve ayarlanabilir olmalı. Çanta, çocuğun sırtına mümkün olduğunca yakın durmalı ve bel hizasının belirgin şekilde altına sarkmamalı. Çantanın gereğinden büyük olması, çocuğun daha fazla eşya taşımasına neden olabileceğinden çocuğun yaşına ve vücut yapısına uygun boyutta çanta seçilmeli. Her gün kullanılmayan kitap, oyuncak ve diğer eşyalar çantadan çıkarılmalı. Ağır malzemeler mümkün olduğunca sırta yakın bölümlere yerleştirilmeli. Çantanın ağırlığı düzenli olarak kontrol edilmeli ve çocuğun çantayı taşırken duruşu gözlemlenmelidir."
Çocukların sırt ve boyun ağrıları göz ardı edilmemeli
Okul çantasının neden olabileceği ağrıların yanı sıra çocukların yaşadığı tekrarlayan şikâyetlerin de dikkate alınması gerekiyor. Boyun, omuz veya sırt bölgesindeki ağrıların her zaman büyümenin doğal bir parçası olarak görülmemesi önem taşıyor.
Uzm. Dr. Yurtçu, özellikle tekrarlayan ve giderek artan şikâyetlere dikkat çekerek, "Tekrarlayan veya giderek artan ağrı, uyuşma, güçsüzlük, belirgin duruş değişikliği ya da çantayı taşımakta zorlanma gibi durumlarda çocuğun hekim tarafından değerlendirilmesi önemlidir" dedi.
Çocukluk döneminde kazanılan doğru duruş ve hareket alışkanlıklarının ilerleyen yaşlardaki kas-iskelet sistemi sağlığı açısından önemli olduğunu belirten Yurtçu, "Çocukluk döneminde kazanılan doğru duruş ve hareket alışkanlıkları, ilerleyen yaşlarda kas-iskelet sistemi sağlığı açısından önemli bir temel oluşturur. Bu nedenle okul çantasını yalnızca bir eğitim materyali olarak değil, çocuğun her gün taşıdığı fiziksel bir yük olarak değerlendirmek gerekir. Doğru çanta seçimi, doğru kullanım ve gereksiz ağırlıkların azaltılması, çocuklarımızın sağlıklı bir okul yaşamı sürdürmesine katkı sağlayacaktır" ifadelerini kullandı.
