Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Mart ayına dair üretici ve market fiyatları raporunu kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre, geçtiğimiz ay market raflarındaki 41 ürünün 33’ünde fiyatlar yükselirken, sadece 8 üründe düşüş yaşandı. Mart ayının zam şampiyonu ise dudak uçuklatan artış oranıyla karnabahar oldu.
MART AYININ ZAM ŞAMPİYONU VE FİYAT FARKI REKORTMENİ
Mart ayı verilerine göre markette fiyatı en çok artan ürün yüzde 119,1 gibi devasa bir oranla karnabahar oldu. Karnabaharı sırasıyla yüzde 91,3 ile sivri biber, yüzde 75,2 ile domates, yüzde 61,2 ile patlıcan ve yüzde 48,7 ile marul takip etti.
Şemsi Bayraktar, üretici ile market arasındaki uçuruma dikkat çekerek, bu farkın en fazla görüldüğü ürünün de yine karnabahar olduğunu belirtti. Üreticide 23 lira 76 kuruş olan karnabahar, market raflarında 3,8 kat artarak 89 lira 29 kuruşa kadar yükseldi. Bu tabloya göre üretici ve tüketici arasındaki fiyat farkı listesi şöyle şekillendi:
Karnabahar: %275,8 fark (3,8 kat)
Portakal: %265 fark (3,6 kat)
Pırasa: %239,6 fark (3,4 kat)
Limon: %205,1 fark (3,1 kat)
ÜRETİCİ FİYATLARINDA DOĞAL AFET VE ARZ ETKİSİ
Üretici cephesinde ise Mart ayında incelenen 32 ürünün 14’ünde fiyat artışı yaşanırken, 9 üründe düşüş görüldü, 9 üründe ise fiyatlar sabit kaldı. Bayraktar, tarladaki fiyat değişimlerinin temel nedenlerini iklim koşullarına ve arz-talep dengesine bağladı. Özellikle geçtiğimiz ay yaşanan sel ve su baskınlarının domates, sivri biber ve marul arzını kısıtladığını belirten Bayraktar, bu durumun doğrudan fiyatlara yansıdığını ifade etti.
Öte yandan, sezon sonuna gelinen portakalda ve talebin azaldığı elma ile limonda fiyat düşüşleri kaydedildi. Mart ayının yüz güldüren ürünü ise hem markette hem de üreticide fiyatı en çok düşen kabak oldu. Havaların ısınmasıyla hasadı sıklaşan kabak ve salatalık, arz artışı sayesinde markette %50,4 oranında ucuzladı.
TARIMSAL GİRDİ MALİYETLERİNDE KORKUTAN YÜKSELİŞ
Çiftçinin üretim yapmasını zorlaştıran girdi maliyetleri de Mart ayında hız kesmedi. Bayraktar, özellikle gübre ve mazot fiyatlarındaki artışın altını çizdi. Mart ayında amonyum nitrat gübresi bir önceki aya göre %26,5 oranında artarken, yıllık bazda gübre çeşitlerindeki artış %62 seviyelerine ulaştı.
Mazot fiyatlarındaki artış ise hem üretimi hem de nakliye maliyetlerini doğrudan etkiledi. Mart ayında mazot fiyatı aylık bazda yüzde 22,3, yıllık bazda ise yüzde 57,9 oranında artış gösterdi. Yem fiyatları, elektrik ve tarım ilaçlarındaki yükseliş de eklendiğinde, üreticinin maliyet baskısı altında olduğu ve bu durumun önümüzdeki dönemde de raf fiyatlarını etkileyebileceği öngörülüyor.
