Antalya’nın Kepez ilçesinde yaklaşık 20 yıldır çiçek üretimi yapan Mehmet Bolat, sektördeki adaletsiz fiyat dağılımını gözler önüne serdi. Seralarda sabahın ilk ışıklarıyla toplanan birinci sınıf güllerin tanesi üreticiden sadece 10 ila 20 TL bandında çıkıyor. Ancak bu ürünler çiçekçi vitrinlerine ulaştığında rakamlar birden 150-200 TL’ye fırlıyor. Üretici, "Gece gündüz çalışıp hasat yapıyoruz ama bizim 20 TL'ye sattığımız gül, son noktada on katı fiyata alıcı buluyor. Burada asıl parayı biz değil, aracı ve satıcı kazanıyor" diyerek sitemini dile getiriyor.
Maliyet Kıskacında Yerli Üretim
Çiçekçilikte sadece satış fiyatı değil, üretim maliyetleri de bel büküyor. Geçtiğimiz yıl bin TL’ye alınan bir çuval kaliteli gübrenin fiyatı bu yıl 4 bin TL’ye kadar yükselmiş durumda. Bunun üzerine bir de arazi kiralarındaki fahiş artışlar eklenince yerli üretici köşeye sıkışıyor. Dönümünü 100 bin TL’ye kiraladıkları araziler için ertesi yıl 150 bin TL peşin para istendiğini belirten üreticiler, mülk sahiplerinin "İşine gelirse" tavrıyla karşı karşıya kalıyor. Bir dal gülün serüveni, daha topraktan çıkmadan büyük bir borç yüküyle başlıyor.
İthal Gül Baskısı Fiyatları Düşürüyor
Özellikle Sevgililer Günü ve Anneler Günü gibi talebin zirve yaptığı dönemlerde piyasaya giren ithal ürünler, yerli üreticinin elini kolunu bağlıyor. Gümrük vergileri artırılsa bile toptancıların ithal güllere yönelmesi, Antalya seralarındaki ürünün fiyatını aşağı çekiyor. Hasadın bol olduğu bahar aylarında, arzın artmasıyla birlikte yerli gülün dal fiyatı 20 TL’nin altına bile düşebiliyor. Müşterinin ithal ürüne yönelmesiyle birlikte yerli üretim tezgahların arka planında kalıyor ve bu da doğrudan üreticinin zararına yansıyor.
20 TL'lik Gül Nasıl 200 TL Oluyor?
Peki, seradan çıkan 20 TL’lik gül nasıl oluyor da tüketiciye 200 TL’ye ulaşıyor? Bu noktada arz-talep dengesi ve yoğunluk bahane edilerek fiyatlar katlanıyor. Mayıs ayına girmeden önce nakliye masraflarını bile kurtarmakta zorlanan üreticiler, Anneler Günü hareketliliğinden de umdukları payı alamamaktan endişeli. Kalite ve boy standartlarına göre (70 cm boy, 4 cm kelle çapı) en seçkin güller bile üreticiye hak ettiği kazancı sağlamazken, vitrinlerdeki fiyatlar "özel gün fırsatçılığı" olarak nitelendiriliyor. Yerli üretici, emeğinin karşılığını alabilmek için ithal ürün baskısının azalmasını ve fiyat dengesinin kurulmasını bekliyor.
