Sivas’ta İsmi Biliniyor, Hayatı Az Tanınıyor
Sivas’ta birçok kişinin adını duyduğu ancak hayatı hakkında sınırlı bilgiye sahip olduğu tarihi şahsiyetlerden biri de Kadı Burhanettin olarak öne çıkıyor. Kabri, adını taşıyan Kadı Burhanettin Mahallesi’nde bulunan bu önemli isim, hem devlet adamlığı hem de ilmi kişiliğiyle Anadolu tarihine iz bırakan şahsiyetlerden biri olarak biliniyor. Tarih araştırmacısı ve yazar İbrahim Denizli, Kadı Burhanettin’in hayatı ve devlet yönetimindeki rolüne dair bilgiler paylaştı.
Büyük Bir Alim ve Devlet Adamı
Asıl adı Burhaneddin Ahmed olan Kadı Burhanettin, hicri 745 yılında Kayseri’de dünyaya geldi. Babası Şemseddin Muhammed olan Burhanettin, küçük yaşlardan itibaren iyi bir eğitim aldı. Türkçe, Arapça ve Farsça öğrenen Burhanettin, daha sonra Mısır’da fıkıh, hadis, tefsir, astronomi ve tıp gibi farklı alanlarda eğitim gördü. Hanefi mezhebi fıkıh alimi olarak tanınan Kadı Burhanettin, aynı zamanda kadı ve devlet adamı olarak da görev yaptı.
Genç Yaşta Kadı Oldu
Babasıyla birlikte hac yolculuğuna çıkan Kadı Burhanettin, dönüş yolunda Halep’te babasını kaybettikten sonra Kayseri’ye döndü. Kayseri Hükümdarı Eretnaoğlu Gıyaseddin Mehmed Bey tarafından babasının yerine Kayseri Kadısı olarak görevlendirildi. Kadı Burhanettin bu göreve getirildiğinde henüz 21 yaşındaydı. Genç yaşına rağmen verdiği adaletli kararlar ve idari becerisi sayesinde kısa sürede halkın güvenini kazandı.
Vezirlikten Sultanlığa Uzanan Yol
Siyasi karışıklıkların yaşandığı dönemde devlet yönetiminde aktif rol alan Kadı Burhanettin, 1378 yılında Eretna Devleti’nde vezir olarak görevlendirildi. Zamanla devlet yönetiminde daha güçlü bir konuma gelen Burhanettin, Sivas merkezli yönetimi eline alarak saltanatını ilan etti. Kendi adına para bastırıp hutbe okutması, dönemin önemli siyasi gelişmelerinden biri olarak kaydedildi.
Savaşta Hayatını Kaybetti
Kadı Burhanettin, yaklaşık 18 yıl süren hükümdarlığı boyunca çevresindeki beyliklerle mücadele ederek siyasi hakimiyet kurdu. Osmanlı Sultanı Murad-ı Hüdavendigar ile dostane ilişkiler kurduğu bilinen Burhanettin, Akkoyunlu Karayülük Osman Bey ile yapılan savaşta hayatını kaybetti. Onun vefatının ardından oğlu Alaeddin Ali Bey kısa süreliğine hükümdar ilan edildi. Ancak Anadolu’daki siyasi gelişmeler sonucunda Sivas, Osmanlı yönetimine katıldı. Kadı Burhanettin’in kurduğu devlet ise 1398 yılında sona erdi.
