Bugün 4 Ocak... Türk halk müziğinin temel taşlarını döşeyen, Anadolu’nun en ücra köylerindeki ezgileri gün yüzüne çıkarıp notalara döken Sivaslı büyük usta Muzaffer Sarısözen’in aramızdan ayrılışının yıl dönümü. Sivas’ta başlayan ve Ankara’da son bulan bu 64 yıllık ömür, aslında bir milletin ses hafızasının nasıl korunduğunun da en somut hikayesi.
Çanakkale Siperlerinden Müzik Öğretmenliğine
(Fotoğraf Kaynak: Sivas Valiliği)
1899 yılında Sivas’ta dünyaya gelen Sarısözen, eğitim hayatına doğduğu topraklarda başladı. Ancak vatan savunması söz konusu olduğunda kalemini bırakıp tüfeğine sarılmaktan çekinmedi. Sivas Lisesi 8. sınıf öğrencisiyken, Çanakkale Savaşı’na katılmak için okulunu yarım bıraktı. Savaşın ardından memleketine dönen Sarısözen, içindeki müzik aşkını bastıramadı. Sivas Valiliği'nin desteğiyle İstanbul Darülelhan’da keman eğitimi alan usta sanatçı, öğrenimini tamamlar tamamlamaz yeniden Sivas’a dönerek öğretmenlik yapmaya ve yerel ezgileri notaya almaya başladı.
9 Bin Türküyü Geleceğe Taşıyan Dev Arşiv
Muzaffer Sarısözen’in asıl büyük devrimi, 1937 yılında Ankara Devlet Konservatuvarı adına Sivas’ta yapılan derleme çalışmalarıyla başladı. Folklor Arşivi Şefliği görevine getirildikten sonra Anadolu’yu karış karış gezdi. Yaklaşık 9 bin türküyü bizzat kendi el yazısıyla fişlere aktararak dev bir belgelik oluşturdu. Sadece derlemekle kalmadı; bağlamaların perdelerini standart hale getirerek halk müziğinde bilimsel bir metodun da öncüsü oldu. Bugün radyolarda, televizyonlarda dinlediğimiz pek çok anonim eserin ardında onun titiz işçiliği ve emeği yatıyor.
"Yurttan Sesler" İle Gelen Radyo Devrimi
(Fotoğraf Kaynak: Sivas Valiliği)
1940 yılına gelindiğinde Muzaffer Sarısözen, Türkiye’nin müzik tarihinde yeni bir çığır açtı: "Yurttan Sesler" topluluğunu kurdu. Ankara, İzmir ve İstanbul radyolarında kurduğu bu korolarla, Anadolu’nun saf ve temiz sesini tüm ülkeye dinletti. Türkülerin aslına sadık kalarak icra edilmesi için büyük bir disiplinle çalışan Sarısözen, genç kuşağın halk müziğine olan ilgisini de bu yolla canlı tuttu. Onun "Seçme Köy Türküleri" ve "Türk Halk Musikisi Usulleri" gibi eserleri, bugün hala bu alanda çalışan her araştırmacının başucu kitabı olma özelliğini koruyor.
Avrupa Şenliklerinden Cebeci Asri Mezarlığına
Sarısözen, Anadolu kültürünü sadece yurt içinde değil, yurt dışında da başarıyla temsil etti. 1949 ve 1950 yıllarında İtalya ile İspanya’da düzenlenen halk oyunları festivallerine Türkiye’den ilk kez ekip gönderilmesine öncülük etti ve büyük başarılar kazandı. Halk oyunlarının yayılması ve yaşatılması için kurulan pek çok kurumda görev alarak milli kültürün savunuculuğunu yaptı. 4 Ocak 1963 tarihinde, Ankara’da geçirdiği bir ameliyat sonrası hayata gözlerini yuman Sarısözen, ardında binlerce nota ve hiç unutulmayacak bir miras bıraktı. Sivas’ın bu kıymetli evladı, bugün Ankara Cebeci Asri Mezarlığı’nda ebedi uykusunda olsa da derlediği türküler yurdun her köşesinde yankılanmaya devam ediyor.
