Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, çalışan annelere yönelik kapsamlı bir yönetmelik değişikliği taslağı hazırladı. Taslağa göre 150 ve üzerinde kadın çalışanı olan iş yerleri kreş açmak zorunda kalacak, 100 ve üzerinde kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde ise emzirme odası kurulacak. Düzenleme, gebe ve emziren çalışanların iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yükümlülükleri de yeniden belirliyor.
Türkiye Gazetesi’nden Esma Altın’ın haberine göre 150 veya daha fazla kadın çalışanı olan işverenler, çalışanlarının 0-6 yaş grubundaki çocukları için kreş, gündüz bakımevi ya da okul öncesi eğitim kurumu açacak. İşverenler isterse bu hizmeti tek başına sunmak yerine birkaç işverenle birlikte ortak bir kurum kurabilecek ya da yetkili kurumlarla anlaşma yoluna gidebilecek. Kuruluş ve işletme giderleri ise işverenlerin üzerinde olacak.
Yükümlülüğün hesabında, işverenin ilçe sınırları içindeki tüm iş yerlerinde çalışan kadınların toplam sayısı esas alınacak. Eşini kaybeden veya çocuğunun velayeti kendisine verilen erkek çalışanlar da bu sayıya dahil edilecek.
Emzirme odası zorunluluğunda ise yaş ve medeni durum ayrımı yapılmayacak. Taslakta odanın tanımı da genişletildi. Bu odalar yalnızca çocuğun emzirilmesine değil, anne sütünün sağılmasına ve uygun koşullarda saklanmasına da imkan tanıyacak şekilde hazırlanacak.
Taslak, gebe, yeni doğum yapmış ve emziren çalışanlar için risk durumunda işverene yeni sorumluluklar getiriyor. Risk tespit edildiğinde önce çalışma şartları veya saatleri geçici olarak değiştirilecek. Bu mümkün olmazsa ya da iş yeri hekimi gerekli görürse çalışan başka bir işe aktarılacak ve bu durumda ücretinde kesinti yapılmayacak. Başka bir işe aktarma da mümkün değilse, çalışanın talebiyle ücretsiz izin verilecek. Bu sürenin yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaması öngörülüyor.
Gebe çalışanların çalıştırılamayacağı işler de taslakta tek tek sayıldı. Buna göre gebe çalışanlar şu alanlarda görev yapamayacak:
Ani darbe, sarsıntı ve uzun süreli titreşime maruz kalabilecekleri işler ve iş makineleri
80 desibeli aşan gürültülü ortamlar
İyonize radyasyon kaynaklarının bulunduğu veya radyasyonla kirlenmiş alanlar
Belirli biyolojik etkenlerin risk oluşturduğu işler
Kurşun türevleri başta olmak üzere bazı tehlikeli kimyasallara maruz kalınabilecek işler
Yer altı maden işleri
İşverenler bunun yanında çalışma saatlerini ve dinlenme aralarını yeniden düzenleyecek, mümkün olduğunda oturarak çalışma imkanı sunacak. Yüksekte çalışma ve düşme risklerine karşı da önlem alınacak. Çalışanların beslenme molalarına ve temiz içme suyuna erişimi güvence altına alınacak.
Düzenlemenin yürürlük takvimi de taslakta yer aldı. Kreş ve gündüz bakımevlerinin yetkilendirilmesine ilişkin hüküm 31 Aralık 2027'de yürürlüğe girecek. Diğer maddelerin ise yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte geçerli olması planlanıyor.
