Çakşur'da bizim mahallede eşek bahçe ile ,çarşı ile ev arasında çalışan emektar hayvanlardı. Mahallede en fazla eşek dedem İsmail Çakmak'da olurdu. Bahçemiz çoktu.Eşeğe ihtiyaç vardı.Komşu komşuya eşegini nazlı verirdi.Mahallemizde, bahçelerimizde anırtı sesleri yankılanırdı. Biz o sesleri duyarak büyüdük.Eşege binmek çocukluğumuzun en büyük eğlencesi idi.Tabii eşekten düşene kadar.
Dedem İsmail Çakmak'ın meşhur Kır Eşeği vardı.
Cemal Çakmak eşeği ile Tozluyurt'un yolunu tutardı.
İlhami Demirsoy sabah eşeğini üzerinde bahçeye doğru yol alırken bakkal olan bana 'iki ekmek ayırt' diye seslenirdi.
Onu Ağ'de bahçesi olan merhum Emir Ali'nin eşeği izlerdi.
Topaklar'dan Yusup Emmi nin boz bir eşeği vardı.İri cüssesi ile biner gezerdi.Nerede ise ayağı yere degerdi.
Fettah Emmi güzün ceviz torbasını eşeğe yükler, Aksu Mahallesinin yolunu tutardı.
Lütfi Topak'ın boz eşeği çok hırçındı.
İsmail Sülçe ise eşeğini hiç bırakmazdı.
Ağa Emmi nin boz eşeği meşhurdu.
Ayakları olmayan Topal Osman ise eşeği ile bütündü. Eşeği onun iki ayağı idi.Çarşıya onunla gelir giderdi.
Kıllı Mehmet'in eşeği ise son derece bakımlı ve tımarlı olurdu.
Gürün'ün ilk eşek arabası nı mahallemizde okulda hademe olan Mustafa abi yaptı. Ardından eşek arabası aldı yürüdü.
Eşekçi İso'nun 4-5 eşeği olur.Toplu nakliye yapardı.
Ağ'deki elektrik santralının bekçisi Şazi Başer tüm bu eşekleri nalbantı idi.
Gürün'ün at arabalarından 3'ü bizim Işıtan mahallesinde bulunurdu.Abdi Emmi , ilkokul arkadaşım Mine Sele nin babası nam-ı diğer Toso İsmail ve ortaokul arkadaşım Seyit Çirci'nin dedesi Yusup Emmi nin at arabaları vardı. Akşam çarşıdan eve dönerken yolda mahallelileri bedava evlerine taşırlardı.
Koca mahallede şimdi bir tane eşek var.Ahmet Sülçe'de.Her eşek bir evin sembolü idi.Her evin eşegini mahallede herkes bilirdi. İnekler,koyunlar çabuk satılır fakat eşekler ahırın demirbaşı idi.Özel takımları olurdu.Semer ve palan,yem torbası,kolan, eşegin kıyafeti diyebiliriz.
Evin mütevazi hayvanlarıydı. Evin ve bahçenin yolunu ezbere bilirdi.Gençler 4 nal sürmeyi,ihtiyarlar rahvan gideni severdi.Rengine göre isim alırdı.Boz,kara ve kır olarak adlandırılırdı.
Eşeklerin devri sona erdi.Onların yerini çapa motorundan uyarlanan araçlar aldı.Anırtı seslerinin yerini motordan çıkan rahatsız edici 'pat pat'sesleri aldı.
Şimdi ne eşek var, ne yular,
Ne semer, ne palan
Geçip gitti o güzel insanlar
Koca dünya zaten koca bir yalan
