İş kazası, bir çalışanın işini yürütürken veya iş nedeniyle bulunduğu bir durumda uğradığı ve bedensel ya da ruhsal zarara yol açan olaydır. Türkiye’de iş kazasının tanımı ve sonuçları ağırlıklı olarak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında düzenlenir.
İş kazası sayılan bazı durumlar:
* İşyerinde meydana gelen kazalar.
* İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle işyeri dışında meydana gelen kazalar.
* İşverenin sağladığı servis aracında meydana gelen kazalar.
* Görevli olarak başka bir yere gönderilen çalışanın bu görev sırasında uğradığı kazalar.
* Emziren kadın işçinin süt izni sırasında yaşadığı kazalar.
İş kazası sonrası süreç:
1. Acil müdahale ve kayıt
Öncelikle yaralanan işçiye sağlık hizmeti sağlanır. Olayın nasıl gerçekleştiği tutanak altına alınmalı, varsa tanıklar belirlenmeli ve deliller korunmalıdır.
2. SGK’ya bildirim
İşveren, iş kazasını kazadan sonraki 3 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirmek zorundadır.
3. SGK incelemesi
SGK, olayın iş kazası olup olmadığını değerlendirir. Gerekirse müfettiş incelemesi yapılabilir.
4. SGK hakları
İş kazası kabul edilirse:
* Geçici iş göremezlik ödeneği,
* Sürekli iş göremezlik geliri,
* Tedavi giderlerinin karşılanması,
* Ölüm halinde hak sahiplerine gelir bağlanması gibi haklar doğabilir.
5. İşverenin hukuki sorumluluğu
İşverenin kusuru varsa işçi ayrıca:
* Maddi tazminat,
* Manevi tazminat,
* Destekten yoksun kalma tazminatı (ölüm halinde)
talep edebilir.
6. Ceza sorumluluğu
İşverenin veya sorumlu kişilerin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine aykırı davranışları varsa, yaralanmanın veya ölümün derecesine göre taksirle yaralama ya da taksirle ölüme neden olma suçlarından ceza soruşturması yürütülebilir.
Uygulamada önemli bir nokta: Bir olayın SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilmesi, işverenin mutlaka kusurlu olduğu anlamına gelmez. Tazminat davalarında ayrıca kusur incelemesi yapılır.
